چه نيكوتر از مرد دانا و پير . * ( مگر مرد با دانش و يادگير . . . )
فردوسى .
رجوع به : آنكس كه داناتر . . . و آنچه در آينه . . . ، شود .
چه نيكوتر از مرگ در كارزار . * ( دگر گشت خواهد همى روزگار . . . )
دقيقى .
چه نيكو داستانى زد يكى دوست * كه خاموشى ز نادان سخت نيكوست .
ويس و رامين .
رجوع به : اگر طوطى زبان مىبست . . . ، شود .
چه نيكو زد اين داستان هوشيار * كه نيكوست پرهيز با شهريار .
فردوسى .
چه نيكو سخن گفت آن راىزن * ز مردان مكن ياد در پيش زن
دل زن همان ديو راهست جاى * ز گفتار باشند جوينده راى .
فردوسى .
چه نيكو گفت با جمشيد دستور * كه با نادان نه شيون باد نه سور .
ويس و رامين .
رجوع به : آدم گدا نه . . . ، شود .
چه نيكو گفت در پاى شتر مور * كه اى فربه مكن با لاغران زور .
سعدى .
رجوع به : اسكندر رومى را . . . ، شود .
چه نيكو گفت موبد پيش هوشنگ * زنانرا آز بيش از شرم و فرهنگ .
ويس و رامين
چه هستى است عرض را بطبع بىجوهر * ( چه راحت است مرا بىحضور حضرت تو . . . )
قاآنى .
چه يك مرد جنگى چه يكدشت مرد نظير : لرجل خير من الف رجل .
رجوع به : جنگ را يك تن . . . ، شود .
چيز بايد كه كار در عالم چيز دارد كه خاك بر سر چيز * ( ابلهى كن برو كه ترهفروش
تره نفروشدت بعقل و تميز . . . )
مسعود سعد . رجوع به : اى زر تو خدا نهاى . . . ، شود .
چيز به چيز بسيار ماند . رجوع به : آدم بآدم بسيار . . . ، شود .
چيز كسان زان كسان است . تمثل :
مكن زو ياد اگرچه مهربان است * كجا چيز كسان زان كسان است .
ويس و رامين .
چيزى بارش نيست . نادانى است يا سليم و سادهلوحى است .
چيزى بجا نمانده غير از گليم پاره * ( . . . بر روى خود بپوشم از درد بىنوائى . )
زبان حال رقيه بنت الحسين در خرابهء شام .
چيزى بخور چيزى بده چيزى بنه . قناعت توانگر كند . . . ، شود .
چيزى بگران هيچ خردمند نخرد * هرگه كه بيايد به از آن چيز بارزان .
ناصر خسرو .
چيزى بگو كه بگنجد . * ( بگنجشك گفتند منار بشكمت گفت . . . )
نظير : دون ذا و ينفق الحمار .
چيزى چه طلب كنى كه گم كرده نهاى . تمثل : و آرزوى ناممكن و محال پختن