تخطي إلى المحتوى الرئيسي

امثال و حكم ( فارسى ) — صفحة 522

مساهمون:

ص٥٢٢
چو شاهين بازماند از پريدن * ز گنجشگش لگد بايد چشيدن .
و رجوع به : نزيبد مرا با جوانان چميد . . . ، شود .

پيزر بپالان كسى گذاشتن

. پيزر ، بردى و لوخ باشد كه عرب آن را حفا خواند و معنى مثل ، به قصد فريب ، كسى را تجليل و تبجيل كردن است . نظير : سبزى پاك كردن .

پى شاخ شد گوش بر باد داد .

( چو بركنده شد گوش خر از بنه * جهيد همچو آتش ز آتش‌زنه گريزيد و تيزيد و شد همچو باد . . . )
حضرت اديب . رجوع به : مسكين خرك آرزوى دم كرد ، شود .

پيش آفتاب ذره كجا در حساب آيد

. ابو الفضل بيهقى . رجوع به : اين الثرى . . ، شود .

پيشانى

. شوخى و بيشرمى . مثال :
روى وعظى كه در پريشانيست * عين شوخى و محض پيشانى است .
اوحدى .
مه كه از روى تواضع ننهد پيشانى * پيش روى تو زهى روى و زهى پيشانى .
قطران .
سر خود را نميدانم سزاى سجدهء اين در * و ليكن ميكنم حاصل من اين منصب به پيشانى .
سلمان ساوجى
غمزه و چشم تو شوخند ولى آمده‌اند * ابروان تو به پيشانى از ايشان بر سر .
سلمان ساوجى
گرچه شوخيست اين و پيشانى * تو بنه عذر اين پريشانى .
اوحدى .

پيشانى پلنگ خاريدن

. تمثل :
خواهى كه كينش جوئى از بهر آزمون * پيشانى پلنگ و كف اژدها بخار .
قطران . رجوع به : كام شير . . . ، شود .

پيشانى شير خاريدن

. تمثل :
قوت پشه ندارى چنگ با پيلان مزن * همدل مورى نهء پيشانى شيران مخار .
جمال الدين عبد الرزاق .
شير دلانند در اين مرغزار * بگذر و پيشانى شيران مخار .
خواجو .
جبهه ميخارد به ناخن شير خواب‌آلوده را * آنكه كاوش مىكند با سينهء افكار ما .
صائب . رجوع به : كام شير خاريدن ، شود .

پيشانى ! مرا كجا مىنشانى ؟

( . . روى تخت زرمى نشانى يا بخاكستر مىنشانى . )

پيش از آب موزه كشيدن

. رجوع به : چاه نكنده . . . ، شود .

پيش از آخوند منبر مرو .

رجوع به : پيش از استاد . . . ، شود .
پيش از آن كت اجل كند در خواب خويشتن را بزندگى درياب . اوحدى . رجوع به : از امروز كارى بفردا . . . ، شود .
پيش از آنكه دشمن بر تو شام خورد تو بر وى چاشت خور . در جنگ بر دشمن سبق بايد گرفت . تمثل : اما چون در كارزار باشى آنجا سستى و درنگ شرط نباشد چنان كن كه پيش از آنكه خصم بر تو شام خورد تو چاشت خورده باشى بر او . از قابوسنامه . تدبير شام ميكنيم كه