تخطي إلى المحتوى الرئيسي

امثال و حكم ( فارسى ) — صفحة 347

مساهمون:

ص٣٤٧
كشتى مرا بدوستى و كس نكشته بود * زين زارتر كسى را هرگز بدشمنى . آنكسانى كه آهنين مشتند * دشمنان را بدوستى كشتند . به نشكردهء شكرينت گلو * ببرد همى دشمن نرم‌گو .
حضرت اديب .

با پول سر سبيل شاه نقاره ميزنند

. رجوع به : اى زر تو خدا نهء . . . ، شود .

با تعليمات لفظى نميتوان بجنگ طبيعت رفت و مظفر و پيروز بازگشت

. دشتى .

با تاج خود كس ز مادر نزاد .

( مده از پى تاج سر را بباد * كه . . . )
فردوسى .
با تقاضاى عقل و نفس و حواس كى توان بود كردگارشناس . سنائى . رجوع به : تو كه در علم خود زبون . . . ، شود .

با تنگ ظرفان نشستن عمر ضايع‌كردن است

. گج .

با توانائى و با جود كم آميزد حلم

( . . . خواجه بو سهل توانا و جواد است و حليم . )
فرخى .

با توانگران تكبر كردن بهتر از تواضع

. شيخ ابو محمد ابن عبد اللّه ابن مبارك . نقل از تاريخ گزيده .

با توكل از سبب غافل مشو .

( . . . رمز الكاسب حبيب اللّه شنو . )
مولوى . رجوع به : از تو حركت . . . ، شود .

با توكل زانوى اشتر ببند .

( گفت پيغمبر بآواز بلند . . . )
مولوى . اقتباس از اعقل و توكل - نظير :
صرف بيكارى مگردان روزگار خويش را * پردهء روى توكل ساز كار خويش را .
صائب .

با تيغ و كرباس ( يا ) با تيغ و كفن نزد كسى رفتن

. بالتمام تسليم فرمان و ارادهء او شدن . تمثل : و خواجه به اختيار خويش تيغ و كرباس برداشت و به خدمت ملك شد .
بيد لرزان و شكوفه متحير ز چه‌اند * از در ناميه بازآمده با تيغ و كفن .
رفيع الدين لنبانى
خصم با تيغ و كفن پيشش همى آيد ولى * گردنش مىبرد و مىپيچدش سر در كفن .
سلمان ساوجى
غلام خواجهء بودم گريزان گشته از خواجه * در آخر پيش او شرمنده با تيغ و كفن رفتم .
سلطان اويس .
شدش بهرام با تيغ و كفن پيش * كه توبه كردم از خون‌كردن خويش .
وحشى . نظير : چكمه به گردن انداختن . خاك و نمك آوردن . با شمشير و قرآن ، با شمشير و كرباس پيش كسى رفتن . انگشت زنهار برداشتن .
با جان مگر از جسد برآيد خوئى كه فرو شده است با شير . سعدى . رجوع به : العادة طبيعة خامسه ، شود .

با جاه نيز فضل ببايد بهر شمار .

( جاه بزرگ يافت و ليكن بفضل يافت . . . )
فرخى . رجوع به : آنجا كه بزرگ بايدت . . . ، شود .

باج بشغال ندادن

. رجوع به : اينجا اردستان نيست . . . ، شود .
با جحى گفت روزكى حيزى كز على و عمر بگو چيزى