از بارك الله قباى كسى رنگين نگردد
. نظير : نشود بز به پچ پچى فربه .
اجعل مكان مرحب نكرا .
درويش را توشه از بوسه به .
سعدى . تعارف كم كن و بر مبلغ افزاى .
خر را سربار ميكشد جوان را ما شاء اللّه .
و العنز لا يسمن الا بالعلف * لا يسمن العنز بقول ذى لطف .
عطاى بزرگان ايران زمين * دو ره بارك اللّه است يك آفرين .
از بام به بام رفتن
. كنايه از كثرت عمران و آباديست . مثال :
آباد گشت گيتى از خلق او چنان * كز شرق تا بغرب توان رفت بام بام .
سوزنى .
نظير : كاروان از كاروان نگسستن .
از بام خانه تا بثريا از آن تو .
( از صحن خانه تا بلب بام از آن من . . . )
وحشى ؟
از بام خواندن و از در راندن
. مانند طفلان يا هر متلون ديگر زمانى چيزيرا خواستن و زمانى كراهت نمودن . مثال :
بنوازدم بناز و بيندازدم برنج * در خواندم ز بام و برون راندم ز در .
قطران .
نظير : از پا پس مىزند با دست پيش ميكشد .
از بخش گريز نيست
. بخش و بخشش بمعنى قسمت و قضاست . تمثل :
مترسيد از نيزه و تپر و تيغ * كه از بخش ما نيست روى گريغ .
دقيقى .
ز بخشش بكوشش گذر چون بود .
فردوسى .
ز بخشش بكوشش نديدم گذر .
فردوسى .
از بدان بد شوى ز نيكان نيك .
( . . . داند اين نكته آنكه هشيار است . )
ناصر خسرو .
رجوع به آلوچو بآلو . . . ، شود .
از بدان نيكوئى نياموزى .
( . . . نكند گرگ پوستين دوزى . )
سعدى .
رجوع به آلوچو بآلو . . . ، شود .
از بدخواه بدتر يار نادان .
( تو نادانى و نشنيدى مگر آنكه . . . )
ويس و رامين .
رجوع به آلوچو بآلو . . . ، شود .
از بد قمار هرچه ستانى شتل بود
. شتل مبلغى اندك از بردههاى قمار است كه برندگان بحاضرين مجلس اهدا كنند . نظير : از خرس . موئى خذ من الرضفة ما عليها خذ من جذع ما اعطاك . خذ القليل من اللئيم و ذمه . كل فضل من ابى كعب درك . از قلندر هوئى از خرس موئى . از گل بوئى از خرس موئى .
از بد و نيك كس كسى را چه .
( بد و نيك تو بر تو باشد مه . . . * گر تو نيكى مرا چه فايده زان
ور بدم من ترا از آنچه زيان . )
سنائى . نظير : مرا بگور تو نميگذارند .
لا تَجْزِي نَفْسٌ عَنْ نَفْسٍ شَيْئاً .
قرآن كريم . سورهء 2 . آيهء 45 .
لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى .
قرآن كريم . سورهء 6 . آيهء 164 . كل امرء بما كسب رهين . كل شاة برجلها معلقه .
بزى