تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 2184

مساهمون:

ص٢١٨٤

هُو هُويَّت

- ( اصطلاح منطقى ) حمل هو هو يا هوهويت يعنى اين همانى و مفاد آن اين است كه هر چيزى خودش خودش مىباشد « فالهوهوية عبارة عن الاتحاد بين شيئين فى الوجود و هما متغايران بوجه من الوجوه المتحدان فى الوجود الخارجى او الذهنى » كه تغاير آنها اعتبارى و اتحاد آنها وجودى است چه آنكه وجود منسوب بموضوع يعينه وجود منسوب بمحصول باشد مانند « زيد انسان است » كه اتحاد بين آن دو ، در وجود بالذات است و يا آنكه اتحاد ميان آن دو در وجود بالعرض باشد مانند « انسان كاتب است » كه جهت اتحاد ميان آن دو وجود واحدى است كه انتساب آن بموضوع بالذات است و بمحمول بالعرض و يا انتساب وجود بهر دو يعنى موضوع و محمول بالعرض باشد مانند « الكاتب متحرك الاصابع » ( از اسفار ج 1 ص 132 - ج 3 ص 97 - رسائل صدرا ص 63 ) .

هَومِ ايزَد

- ( اصطلاح فلسفى ) حكماء فرس رب النوع نبات را « هوم ايزد » گويند ( از مجموعهء دوم مصنفات ص 158 پاورقى ) .

هُويَّت

- ( اصطلاح فلسفى ) هويت مشتق از هواست همانطور كه انسانيت مشتق از انسان است و رجوليت مشتق از رجل است و بالجمله هويت شىء يعنى وجود و شخصيت شىء است ( رسائل ابن رشد ص 11 ) . هويت عبارت از حقيقت جزئيه است « الحقيقة الجزئية تسمى هوية » يعنى هرگاه ماهيت با تشخص لحاظ و اعتبار شود هويت گويند و گاه هويت بمعنى وجود خارجى است و مراد تشخص است و هويت گاه بالذات است و گاه بالعرض است ( دستور ج 3 ص 478 - تفسير ص 771 ، 1000 ، 755 ، 553 ، 714 ، 301 )

هُويّات

- ( اصطلاح فلسفى ) مراد وجودات است . ( از رسائل ابن رشد ص 531 ) .

هُويّاتِ بَسيطَه

- ( اصطلاح فلسفى ) مراد عقول و نفوس و مجردات‌اند « الهويات البسيطة هى انيات محضه متفاوتة بالشدة و الضعف او بالاشد و الأضعف ليست لها ماهيات متقومة من جنس و فصل » ( اسفار ج 4 ص 76 و ج 1 ص 10 ) .

هُويّاتِ مُجَدِدَه

- ( اصطلاح فلسفى ) موجودات طبيعى و مادى كه همواره در معرض تحول و تقلب‌اند هويات متجدده ميگويند ( از اسفار ج 4 ص 76 ، 149 ) .

هُويّاتِ مُتَخالَفَه

- ( اصطلاح فلسفى ) مراد موجودات متخالفه است . هويات متخالفه نزد كسانى كه پيرو اصالت وجودند عبارت از ماهيات متخالفه است زيرا آنان تشخص موجودات را بماهيات ميدانند و كسانى كه قائل به اصالت ماهيت‌اند هويات متخالفه وجودات را ميدانند ( از اسفار ج 3 ص 97 ) .

هُويّاتِ مُطْلَقَه

- ( اصطلاح فلسفى ) مراد وجودات مطلقه است .

هُويّاتِ ناقِصَه

- ( اصطلاح فلسفى ) مراد موجودات ناقص‌اند ( رسائل ابن رشد ص 531 ) .

هُويّاتِ وُجوديَّه

- ( اصطلاح فلسفى ) مراد موجودات خاصهء مشخصهء خارجيه است ( از اسفار ج 4 ص 76 ) .

هُويَّتِ اوَّلى

- ( اصطلاح فلسفى ) مراد عقل اول است . ( از اسفار ج 3 ص 169 ) .

هُويَّتِ بَدَن

- ( اصطلاح فلسفى ) مراد تشخص بدن است و آنچه هوهويت « اين
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 2184 | سيد جعفر سجادى