تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 1970

مساهمون:

ص١٩٧٠
( زاد المسافرين ص 28 ) .

مىْ

- ( اصطلاح ذوقى ) مى غلبات عشق را گويند . مولوى گويد :
زان مىخورم كه روح پيمانهء اوست * زان مست شوم كه عقل ديوانهء اوست
و بمعنى ذوقى بود كه از دل سالك برآيد و او را خوشوقت گرداند . مولوى گويد :
زان مئى كان مى چو نوشيده شود * آب نطق از گنگ جوشيده شود طفل نوزاده شود حبر و فصيح * حكمت بالغ بخواند چون مسيح الله الله چونكه عارف گفت مى * پيش عارف كى بود معدوم شىء فهم تو چون بادهء شيطان بود * كى ترا فهم مى رحمان بود اى مىفروش اين ده ، ساغر بدست من ده * من ننگ را شكستم وز عار توبه كردم مانند مست صرعم ، بيرون ز چار طبعم * از گرم و سرد و خشكى هر چار توبه كردم
عراقى گويد :
هر كه را جام مى بدست افتاد * رند و قلاش و مىپرست افتاد دل و دين و خرد ز دست بداد * هر كه را جرعهء بدست افتاد چشم ميگون يار هر كه بديد * ناچشيده شراب مست افتاد و آنكه دل بست در سر زلفش * ماهىآسا ميان شست افتاد لنگر عشق باز بيرون تاخت * قلب عشاق را شكست افتاد
عطار گويد :
چون مى تحقيق خورد ، در حرم كبريا * پاى طبيعت به بست ، دست باسرار برد

مِيان

- ( اصطلاح ذوقى ) ميان عبارت از وجود سالك است وقتى كه ديگر حجاب نمانده باشد و سابقهء ميان طالب و مطلوب را گويند ، ( كشاف ص 1563 )

ميانْ باريك

- ( اصطلاح ذوقى ) حجاب وجود سالك را گويند .

مِياه

- ( اصطلاح فقهى ) جمع ماء است يعنى آبها و منقسم بر سه قسم ميشوند طهور - طاهر غير طهور . و متجنس ، قسم اول طاهر فى نفسه مطهر غير است مانند آب كر . جارى . طاهر غير مطهر مانند آب غير كر . . و نجس آب متغير مضاف ملاقى با نجاست و مستعمل در استنجاء است . ( رجوع شود به الفقه على مذاهب - الاربعه جلد عبادات ص 2 )

ميخانه

- ( اصطلاح ذوقى ) ميخانه باطن عارف كامل باشد كه در آن شوق و ذوق و عوارف الهيه بسيار باشد و بمعنى عالم لاهوت نيز آمده است . ( كشاف ص 1563 ) عطار گويد :
ره ميخانه و مسجد كدامست ؟ * كه هر دو بر من مسكين حرامست نه در مسجد گذارندم كه رند است * نه در ميخانه كاين خمار خام است