تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 1962

مساهمون:

ص١٩٦٢

مَوجُوداتِ خارِجى

- ( اصطلاح فلسفى ) موجودات خارج در مقابل موجودات ذهنى ميباشند مراد از خارج ، خارج از ذهن و عالم عين است كه در آن موطن منشأ آثار وجود عينى است . ( از دستور ج 3 ص 363 ) .

مَوجوداتِ ذِهْنى

- ( اصطلاح فلسفى ) موجودات ذهنى در مقابل موجودات خارجىاند ، رجوع به وجود ذهنى و موجودات خارجى و عقل و علم شود .

مَوجوداتِ عَيْنيَّه

- ( اصطلاح فلسفى ) مراد موجودات جهان اعيان ثابته است كه در عالم اعيان ثابته‌اند و گاه اطلاق شود بر موجودات جهان وجود محسوس و خارج كه عالم شهادت است

مَوجُوداتِ كُلّى

- ( اصطلاح فلسفى ) رجوع بموجودات جزوى و ( اخوان ج 3 ص 337 ) شود .

مَوجوداتِ كائِنَه

- ( اصطلاح فلسفى ) موجودات كائنه در مقابل موجودات - مبدعه‌اند ( راحة العقل ص 93 ) . رجوع شود به مبدع و كائن و خلق .

مَوجُود بِما هُوَ مَوجُود

- ( اصطلاح فلسفى ) موجود بما هو موجود بدون آنكه تخصص بامرى دون امرى و طبيعتى دون طبيعتى داشته باشد و بطور مطلق موضوع علم الهى است . ( از شفا ج 2 ص 281 - تفسير ص 767 ، 768 ، 679 ) .

مَوجُود فى نَفْسِ الأمْر

- ( اصطلاح فلسفى ) يعنى امرى كه فى نفس الامر با قطع نظر از فرض فارض موجود باشد چه آنكه اعتباركنندهء موجود باشد يا نه . رجوع شود به وجود خارجى و نفس - الامر .

مَوجُود تامّ

- ( اصطلاح فلسفى ) عقول و نفوس را موجود تام گويند . ( مبدأ و معاد صدرا ص 117 ) .

مَوجُود حَقيقى

- ( اصطلاح فلسفى ) موجود حقيقى يكى بيش نيست و آن عين وجود حق و هستى مطلق است ، اما او را مراتب بسيار است اول : مرتبهء لا تعين و عدم انحصار است . مرتبهء ثانيه : تعين اوست بتعين جامع مر جميع تعينات فعليهء وجوبيهء الهية را . مرتبهء ثالثه : جامع جميع تعينات فعليهء موثره است . اين مرتبه الوهيت است . مرتبه رابعه : تفصيل و مرتبهء الوهيت است . مرتبه خامسه : جامع جميع تعينات انفعاليه است كه از شأن ايشانست تاثر و انفعال و اين مرتبه كونيهء امكانيه است . مرتبه سادسه : تفصيل مرتبهء كونيهء امكانيه است كه مرتبهء عالم است . موجود حقيقى بر لوح عدم لوايح نور قدم لايح شد و كس نشد درين سر محرم حق را مشمر جدا ز عالم زيرا ك عالم در حق ، حقست و حق در عالم ( از لوايح جامى ص 44 الى 48 ) پارهء از تركيبات ديگر در معانى فلسفى و عرفانى مَوجودِ تَعْليمى مَوجودِ طَبيعى مَوجودِ عَقْلى مَوجودِ غَيرِ مُسْتَكْفى