تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 1961

مساهمون:

ص١٩٦١
صحيح باشد و ترتب احكام صحيح به آن داده شود مثل نسبتى كه بموجب اقرار ثابت گردد يا ناشى از شبهه بوده و يا منشأ آن نكاح ساير ملل و اديان رسمى باشد . بنا بر اين در نسب دو چيز شرط است : يكى آنكه در عرف و عادت آنها را به يكديگر نسبت دهند و ديگر آنكه اين انتساب قانونى باشد . پس تولد از زناى محض اعتبارى ندارد . و جارى بودن حكم ارث در مجوس با اينكه با ارحام خود وصلت مىكنند براى اين است كه شريعت اسلام نكاح هر ملتى را بطريقهء خودشان سبب الحاق و انتساب قرار داده است . بالجمله نسب عبارت است از اينكه دو نفر بسبب ولات بلا واسطه يا مع الواسطه بطور مستقيم يا غير مستقيم بهمديگر متصل شوند مثلا اتصال بين اولاد صلبى با پدر و مادر بلا واسطه و بطور مستقيم است و اتصال بين نواده با جدشان مع الواسطه و بطور غير مستقيم است . ( كليات حقوقى ص 357 ، 358 )

مُوجِباتِ وُضو

- ( اصطلاح فقهى ) موجبات وضو عبارتند از بول ، غايط ، خروج ريح ، نوم ، زوال عقل ، استحاضهء قليله و كثيره و متوسطه ، جنابت كه ناقض وضوء است رجوع به صلاة و طهارت و وضو شود .

مُوجِبَه

- ( اصطلاح منطقى ) قضيهء موجبه در مقابل سالبه است و آن يا حملى است مانند انسان حيوان است و يا سلبى است مانند انسان جماد نيست ( از دستور ج 3 ص 363 - كشاف ص 448 - تفسير ص 228 - مقولات ارسطو ص 513 )

مُوجِر

- ( اصطلاح فقهى ) اجازه‌دهنده است رجوع به اجاره شود .

مُوجَز

- ( اصطلاح ادبى ) رجوع بايجاز و اطناب شود .

مَوجُود اول

- ( اصطلاح فلسفى و كلامى ) و منظور علت العلل و علت اول و سبب اول است « و هو السبب الاول لوجود سائر الموجودات كلها و هو برى من جميع انحاء النقص و كل ما سواه فليس يخلو من آن يكون فيه شىء من انحاء النقص ( رجوع شود به كتاب آراء اهل مدينة فاضله فارابى چاپ بيروت ص 23 1959 ) . پارهء از تركيبات در معنى فلسفى :

مَوجُودات ثَوانى

- ( اصطلاح فلسفى ) مراد از موجودات ثوانى موجودات بعد از صادرات اول‌اند كه نفوس مدبره و ارواح‌اند . ( آراء اهل مدينه ص 44 ) .

مَوجُودات جُزوى

- ( اصطلاح فلسفى ) موجودات بر دو نوعند كلى و جزوى موجودات كلى دائمة الوجود و البقاءاند كه عقول و نفوس و كليات عناصرند و موجودات جزوى دائم در كون و فساد و متوجه به طرف كمال و تمامند . ( از اخوان ج 3 ص 45 ) .

مَوجُودات جِسمانى

- ( اصطلاح فلسفى ) موجودات بر دو نوعند جسمانى و روحانى ، جسمانى موجوداتى ميباشند كه بواسطهء حواس ادراك ميشوند و روحانى بعقل درك و بفكر تصور ميشوند روحانى نيز بر سه قسم است 1 - هيولاى اولى 2 - نفس 3 - عقل . ( اخوان ج 3 ص 32 )