تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 822

مساهمون:

ص٨٢٢
و خواصى قائلند مثل اينكه گويند : 1 - حرف الف نورانى . نارى ، و بسيط است . 2 - حرف باء . صامت . بارد . يابس اولين مراتب عنصر ارض است . 3 - تاء صامت . بارد . يابس 4 - ثاء . صامت . حار . رطب هوائى . 5 - جيم . ناطق . نورانى . مثلث اول مراتب حرارت و رطوبت 6 - حاء . صامت . بارد . مائى . 7 - خاء . صامت . بارد . 8 - دال ناطق . بارد . رطب . 9 - ذال . ناطق . نارى . يابس . 10 - راء . صامت . مائى بارد 11 - زاء ناطق . حار . رطب هوائى 12 - سين . ناطق . حار . رطب ترابى 13 - ش . ناطق . حار . رطب يابس 14 - ص ناطق . يابس . ترابى 15 - ض ناطق . يابس 16 - ط . صامت . مذكر . نارى . حار . يابس 17 - ظ . صامت . هوائى . رطب 18 - ع . ناطق . بارد . 19 - غ . ناطق . رطب 20 - فاء . صامت . بارد . يابس . 21 - قاف . ناطق . حار . رطب . يابس 22 - كاف . حار . رطب ناطق . 23 - لام . بارد . ناطق . 24 - م . ناطق . حار . يابس 25 - ن . ناطق . بارد . يابس 26 - و . يابس 27 - لا . هوائى . 28 - ى . بمانند تاء .

خَواطِر

- ( اصطلاح عرفانى ) خواطر عبارت از حصول حالت خاص است اندر دل كه با سرعت زائل شود و خاطر ديگرى جاى گزين آن گردد . ابو القاسم قشيرى گويد : خواهر خطاباتى است كه بر ضماير وارد مىشود كه گاه بالقاء ملك است گاه بالقاء شيطان كه احاديث قفس است . زمانى كه از طرف ملك و القاء آن باشد الهامست و اگر از طرف نفس باشد هوا جس است و هر گاه از طرف و بالقاء شيطان باشد وسواس است و اگر بالقاء رحمن باشد خاطر حق است . اگر از طرف و بالقاء شيطان باشد داعى بر معصيت است ، اگر از طرف نفس باشد داعى بر پيروى از شهوت است . بابا طاهر گويد : « ابداء الخواطر كفر و اخفائها جهل » كه نمايان كردن آن بر نفس كفر است ( از رساله قشيريه ص 41 - تاريخ تصوف ص 645 ) .

الخَوافِق

- ( هيئت ) جهات اربع را گويند .

خودبينى

- ( اصطلاح اخلاقى و عرفانى ) غرور ، خودخواهى و در خود نگريستن است كه مغاير خدابينى است كه از آداب سلوك خود نگريستن است : خود را مبين كه خودبينى را روى نيست ، خود را منگار كه خود نگارى را راى نيست ، خود را مپسند كه خودپسندى را شرط نيست . دور باش از صحبت خودپرور عادت پرست بوسه بر خاك كف پاى ز خود بيزار زن خود را منگار كه حق تو را مىنگارد .
فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 822 | سيد جعفر سجادى