ندهد .
آن برجها كه بر صورت مردم است يكى جوزا و دوم سنبله و ميزان و نيمهء نخستين از قوس و دلو . و اين از جهت صورتهاى ايشان كه پيشتر نموديم كه بر صورت مردماند ، و ميزان صورت مردم ندارد . و لكن چون او را بر گونههاى صورت كنند علامت را صورتى فزايند ، يا مردم يا مرغ يا دست ساده بىمردم تا ترازو را گرفته دارد . و اما برجهاى چهارپاى حمل و ثور و اسد و نيمهء پسين از قوساند . و گهگه اول جدى بر اين شمرند . آنگاه ازين برجها حمل و ثور كفشكىاند و اسد چنگالى و قوس سمدار .
و باز از آن بروجها بجمله هست كه بر گروهى از حيوان دلالت كنند چون اسد و عقرب و قوس و حوت كه دليل ددگانند . و چون جوزا و سنبله و حوت و دو ثلث پسين از جدى كه دليل مرغانند .
و چون سرطان و عقرب و قوس و جدى كه دليل خزندگانند . و چون سرطان و عقرب و حوت كه دليل جانوران آبىاند .
و هندوان اندرين زيادت تفصيل دارند و همىگويند كه برجهاى مردم جوزا و سنبله و ميزان و نيمهء پيشين از قوس است و نيمهء پسين از دلو . و اين را دو پايان خواند . و برجهاى چهارپايان حمل و اسداند و نيمهء پسين از قوس و نيمهء پيشين از جدى . و اما آبى و خزنده خود پيشين ازين حكايت آن كرديم ازيشان .
جوزا و سنبله و ميزان بلندآوازند .
و جوزا از ميانشان سخنگوى است با زفان روان . و حمل و ثور و اسد نيم آفازند . و جدى و دلو سستآوازند . و سرطان و عقرب و حوت بىآوازند . و اين آنگاه به كار آيد كه ستارهء سخن اندرين برجها باشد يا بصلاح آمده يا تباه شده .
( رجوع شود به التفهيم ص 319 ، 321 )
بُرُوجِ نِكاحىّ
- ( اين اصطلاح از اصطلاحات احكام نجوم و علوم غريبه است . ) بر اساس محاسبات نجومى و قواعدى كه مبتنى بر علوم غريبه است پارهء از بروج دلالت بر كثرت نكاح كند و پارهء دلالت بر قلت آن مثلا گفتهاند : حمل ، ثور ، اسد جدى و حوت دلالت بر حرص و ولع در جماع دارند و قوس و ميزان دلالت بر قلت آن و ثور و اسد و عقرب و دلو دليل بر عفتاند و پرهيزكارى زنان نمايند و سرطان و حمل و ميزان دلالت بر فساد آنها كنند و جوزا و سنبله و قوس و حوت دلالت بر ميانهروى آنان كند .
( از التفهيم ص 322 )
بُرُوج هَوائىّ
- ( از اصطلاحات احكام نجوم است ) رجوع شود به بروج مثلثهء هوائى و بروج مائى و بروج نارى . ( و شمس المعارف الكبرى ص 48 )
بِرْجيس
- ( اين اصطلاح نجومى است ) و ستارهء بود بين ثريا و عيوق يعنى ما بين آن دو و دو ستاره بود كه يكى را برجيس و آن دگر را مرجف نامند ( از صور كواكب ص 92 )
بَرْشَاوُش
- ( اين اصطلاح نجومى است ) و نام صورتى بود از ستارگان كه