تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ معارف اسلامى ( فارسى ) — صفحة 412

مساهمون:

ص٤١٢
مثلثه را بگردند و در هر يكى 12 بار قران كنند به اول حمل بازآيند در نهصد و شصت سال و آن را قران بزرگ خوانند و قران زحل و مريخ را تنها برج سرطان كنند كه در هر سى سال يك بار بود . ( از التفهيم ص 208 - 209 ) در جاى ديگر گويد : برجهاى مثلثه را يك چيز شمرند هر چند سه‌اند . و حكم ايشان يا يكى باشد يا نزديك يك بديگر . پس مثلثه نخستين حمل و اسد و قوس است آتشى گردآرنده و بركننده و تفصيل دلالت برجهاى او آنست كه حمل را آن آتشهاست كه همىفروزند و به كار دارند . و اسد را آن آتشها كه اندر سنگ و درخت بود . و قوس را آن آتشهاى غريزى است كه از دل جانور بتن او پراكنده همىشود . و مثلثه دوم ثور و سنبله و جدى است ، خاكى دهنده از توانگرى . و تفصيلش آنست كه ثور را آن گياههاست كه تخم ندارند . و سنبله را آنچ تخم دارد و درخت او خرد بود . و جدى را آنچ بالا گيرد و دراز و بزرگ شود . و مثلثهء سيم جوزا و ميزان و دلو هوائى است ، بادى پراكنده و بتفصيل جوزا را آن هواى معتدل است كه زنده كند و زنده دارد . و ميزان را آن هواست كه درختان از وى ببالند و آبستن شوند و ميوه برسانند . و دلو را هواى آشفته و زيانكار . و مثلثهء چهارم سرطان و عقرب و حوت آبى است بستاننده . و بتفصيل سرطان را آب خوش و پاك . و قرب را آب آميخته و سخت رو . و حوت را آب شور و گنده و ناخوش . ( رجوع شود به التفهيم ص 352 )

بُرُوجِ مُثَلَّثَهء تُرابِىّ

- ( اين اصطلاح احكام نجوم است ) اصحاب اين فن پارهء از بروج را خاكى دانند كه آن ثور ، سنبله و جدى بود .

بُرُوجِ مُثَلَّثَه مائِىّ

- ( از اصطلاحات احكام ) نجوم است و بروج مائى عبارتند از : سرطان ، عقرب و حوت .

بُرُوجِ مُثَلّثَهء نارىّ

- ( از اصطلاحات احكام نجوم و علوم غريبه است ) و بروج نارى عبارتند از حمل ، اسد و قوس .

بُرُوجِ مُثَلَّثَهء هَوائىّ

- ( از اصطلاحات احكام نجوم است ) و مراد : جوزاء ميزان و دلو است . و همچنين برجهاى . ثور ، اسد و عقرب را ثابت الزمان و برجهاى حمل ، سرطان و ميزان را منقلب الزمان دانند . ( رجوع شود به رساله دوم از رسائل اخوان در باب نجوم ص 77 ، 78 )

بُرُوجِ مُذَكَّر

- ( اين اصطلاح نجومى است ) رجوع به بروج ذكور و بروج ماده شود . هندوان همهء بروج ماده را سعد و همهء بروج نر را نحس ميدانند به عكس آنچه در بين تازيان معروف بوده است . ( رجوع به طبايع بروج شود )

بُرُوجِ مردم

- ( اصطلاح نجومى ) منظور بروج مذكر است . رجوع به بروج مذكر و بروج نر شود .

بُرُوجِ مُسْتَقيمَةُ الطُّلُوع

- ( اين اصطلاح نجومى و هيوى است ) بروج مستقيمة الطلوع عبارتند از سرطان ، اسد ،