به شكل مردى ايستاده بود بر پاى چپ خود و پاى راست بلند كرده باشد و دست راست خود را بر سر نهاده بود و يا بالاى سر بلند كرده باشد و سر غول را در دست چپ خود گرفته باشد و ستارگان آن همگى واقعاند بين ثريا و ذات كرسى و آن را بيست و هشت ستاره بود واقع در صورت و سه ستاره در اطراف آن صورت .
( از صور الكواكب ص 81 )
بُرْهان
- ( اصطلاح فلسفى ) برهان عبارت از اقامهء دليل جهت اثبات مطلوب است و به معناى حجت و دليل است و نزد منطقيان قياسى است كه مقدمات آن از يقينيات باشد اعم از آنكه از بديهيات يا اكتسابيات كه منتهى ببديهيات مىشود باشد .
برهان يكى از صناعات خمس است كه گاه برهان مطلق گويند و گاه صناعت برهان نامند و آن را مبادى و مقدمات خاصى است .
( از دستور ج 1 ص 236 ) « و اعلم بان اوائل صناعة البرهان مأخوذ مما فى بداية العقول و ان التى فى بداية العقول مأخوذه اوائلها من طريق - الحواس كما بينا قبل . . . و اعلم ان صناعة البرهان نوعان هندسية و منطقية فالاوائل التى فى صناعة الهندسة مأخوذة من صناعة اخرى قبلها مثل قول الاقليدس النقطة هى شىء لا جزء له و الخط بلا عرض و السطح ماله طول و عرض و ما شاكل هذا من - المصادر . . . فهكذا ايضا حكم البراهين المنطقية فإن اوائلها مأخوذة من صناعة قبلها . . . و اعلم ان البراهين سواء كانت هندسية او منطقية فلا تكون الا من نتائج صادقة و النتيجة الواحدة لا بدلها من مقدمتين صادقتين او ما زاد على ذلك » .
( اخوان ج 1 ص 255 - 256 - 257 ) « ان الاقاويل البرهانية انما تتميز من الاقاويل الغير البرهانية اذا اعتبرت به جنس الصناعة فيه النظر فما كان داخلا فى حد الجنس او الجنس داخلا فى حده كان قولا برهانيا و ما لم يظهر فيه ذلك كان قولا غير برهانى » .
( تهافت التهافت ص 409 ) خواجهء طوسى گويد : برهان قياسى بود مؤلف از يقينيات تا نتيجهء يقينى از او لازم آيد بالذات و باضطرار زيرا لازم از مقدمات يقينى بالذات و بالاضطرار يقينى بود .
( اساس الاقتباس ص 360 ) پس هر قول جازم كه مفيد يقين بود بالذات آن را برهان خوانند و هر چه مفيد رأيى مشهور يا مقتضى الزامى باشد آن را جدل خوانند و هر چه مفيد اعتقادى غير جازم بود آن را خطابت خوانند و هر - چه مفيد تخيلى بود آن را شعر خوانند .
( اساس الاقتباس ص 342 )
بُرْهانِ اسَدّ اخْصَر
- ( اصطلاح فلسفى ) برهان اسد اخصر يكى از براهين ابطال تسلسل در وجود است و اساس اين برهان بدست فارابى ريخته شده است مفاد آن اينكه هر واحدى از آحاد سلسلهء مترتبهء موجودهء بالفعل بىنهايت مانند يك واحد خواهد بود و بعبارت ديگر تمام سلسلهء غير متناهى در اين حكم كه هيچ يك از