معنى را اندر همىيابيم : يا بجملهء حد « 1 » ، يا بتفصيل « 2 » . و اگر اندر نيافتيمى نگفتيمى « 3 » كه درازى و كوتاهى شرط وى نيست ، و « 4 » هر چند كوشيم « 5 » كه اين معنى را اندر خيال افكنيم - نتوانيم ، و « 6 » وهمش نپذيرد « 7 » ، - كه :
هرگاه كه « 8 » خيال خواهد - يا « 9 » و هم - كه او را بپذيرد ، صورتى كند « 10 » شخصى ، چون : زيد - يا عمرو ؛ يا چون مردمى « 11 » كه هرگز نبودست . - و ليكن اگر بودى - هم شخصى بودى - « 12 » و هم با آميزش « 13 » فضول « 14 » مادّت بودى .
و بجمله طاقت نيست قوّت حيوانى را كه آن معنى را كه وى كلّى بود ، و مشترك بود ، اندر يابد ؛ - بلكه معنيهاء شخصى را اندر يابد ، و همچنين تصديقهاء كلّى را اندر نيابد « 15 » . پس آن قوّت كه مردم بوى اندر يابد
هامش
( 1 ) بى : حد - م - ك - ل - كب - آ - ه ، - يا حد - ق ، - تا بجمله حد - ط .
( 2 ) بتفصيل حد - د - ط .
( 3 ) نيافتمى گفتمى - د ، - نيافتمى نگفتمى - آ - ه .
( 4 ) بى : و - ك - كب .
( 5 ) گوئيم - ك .
( 6 ) بى : و - كب .
( 7 ) پذيرد - د .
( 8 ) بى : كه - د .
( 9 ) بى : يا - د .
( 10 ) بپذيرد صورت كند - ه ، - پذيرد صورتى نكند - د ، - بپذيرد صورتى بكند - ط .
( 11 ) چو مردمى - ك .
( 12 ) بى : بودى - ه .
( 13 ) بآميزش - ق ، - بلا آميزش - آ - ه .
( 14 ) فضولى - كب - د .
( 15 ) اندر يابد - د - ط .