كردهء خود پشيمان و از عمل خويش شرمسار شده از بدكردارى دست كشيده بهخوش رفتارى گرايد . اگر كسى به شما دشنام دهد يا بخواهد شما را از قهر برنجاند ، خودبهخود بايد گفت اين آدم را نمىتواند برنجاند و مكدر سازد و اگر من خود به قهر نيايم و حدت ننمايم وليك او خود را آزار مىدهد ، يعنى كدورت در درون اوست مىخواهد مرا برنجاند و حال آنكه خود در رنج است بايد بر او رحم كرد . خداوندا او را بهراه راست رهبرى فرما . او را بخشيدم كه مىخواسته مرا بيازارد . بارى اى فرزندان من ! راه انسانيت اين است كه دشمن را هم مىبايد دوست داشت و از سر تقصير او بايد گذشت تا خداوند ما را بيامرزد به ما لطف فرمايد . استاد گفت : امروز نوبت تاريخ خواندن فطرتخانم است . ( برمبناى روايت تورات ) : وقتى نوح از كشتى بيرون آمد باغى كاشت از آن انگور حاصل مىشد ، چون پيش چنين ميوه نديده و نشنيده بود ، خواست مزه آن را بچشد ولى چندان خورد كه مست گشت . بدمستى آغاز نمود پسرش حام به جاى اينكه از ديوانگى پدرش غمگين باشد ، بناى خنديدن گذاشت و دوبرادر خود سام و يافث را خواست تا پدر خود را بهدست انداخته آلت مضحكه سازند . ولى برادرانش به او گفتند ريشخند پدر كردن بسيار بد است ، پدر و مادر اگر كارى خلاف عادت نمايند به كسى نبايد گفت . وقتى كه نوح خوابيد و بيدار شد عقل به سرش آمد . به حام گفت تو بسيار شيطانى كه احترام پدر را به جاى نياوردى ترا نفرين كردم و به برادرانت دعاى خير كردم . مريم گفت : نفرين چيست كه مىگويند ؟ استاد گفت : خانم افندى نفرين دعاى بد است يعنى از خدا مىخواهد كه او را به بلا دچار سازد ، خداوند به نفرين كردهشده بلا مىفرستد . آرى عزيز من همين بلاى بزرگى است كه كسى به نفرين پدر و مادر گرفتار گردد و هركه به خلاف پدر و مادر رفتار نمايد و يا در بندگى و خدمت غفلت ورزد و از احترام به آنان قصور نمايد و يا بىرضاى آن دو ازدواج كند ، به بدبختى عظيم دچار خواهد شد . فطنت گفت : آه اين راست است من بسيارى از زنان را مىشناسم كه بهرضاى والدين شوهر نكردهاند ، بدبخت شدهاند .
مجموعه رسائل و مقالات ( فارسى ) — صفحة 269
مساهمون: سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني
ص٢٦٩