مى بايد كه در دو عالم هيچ چيز به قوّت او نباشد تا تحمّل بار امانت را بشايد ، و آن قوّت از راه صفات مى بايد نه از راه صورت . لاجرم آن قوّت كه روح انسان دارد چون از اعلى علّيّين است ، هيچ چيز ندارد در عالم ارواح از ملك و شيطان و غير آن ، و آن قوّت كه نفس انسان راست چون از اسفل سافلين است ، هيچ چيز را نيست در عالم نفوس ، نه بهائم را و نه سباع را و نه غير آن . سهل عبد اللّه - رحمه اللّه - گفته است : « للنفس سرّ ، و ما ظهر ذلك السرّ على أحد إلّا على فرعون حيث قال : أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلى ( 1 ) ، و لها سبع حجب سماوية و سبع حجب أرضية . فكلّما يدفن العبد نفسه أرضا سما قلبه سماء . فإذا دفنت النفس تحت الثرى وصل القلب إلى العرش . » مولانا : صورت نفس ار بجويى اى پسر قصهّء دوزخ بخوان با هفت در
قال على - عليه الصلاة و السلام - : ( 3 ) « و ما أنا و نفسى إلّا كراعى غنم ، كلّما ضمّها من جانب انتشرت من جانب . » چه صفت بوقلمون دارد ، دم به دم رنگى نمايد و لحظه فلحظه به شكلى ديگر برآيد ، هر ساعت نقشى ديگر بر آب زند ، و هر نفس