وظيفه و بعضى به صيغهء وقفيه در تصرّف اهالى هند گذاشتهاند ، و علاوه بر آن جمع كثيرى از بزرگزادگان را از خزانه مواجب مىدهند .
و لهذا قريب به پنجاه سال است كه در اين ملك حكمرانى مىكنند ، و سالى زياده از شانزده كرور روپيه را بهخوبى و نيكنامى تحصيل كرده به ملك خود مىفرستند ، اگرچه آئين و قواعد ايشان نيز « 1 » خالى از مكر و خدعه و حيله نيست ، و در بسيارى از امور بر رعيّت در پرده ظلم و تعدّى مىشود ، و لكن چون به ظاهر در لباس عدالت است روزبهروز دولت و مملكت ايشان در ترقّى و تزايد است ، و اگر عدل حقيقى باشد نمىدانم چه خواهد شد ، فاعتبروا يا اولى الابصار ! .
فصل 8 : مجملى از رسومات ديگر اين قوم و كيفيّت حكومت
و از جمله قوانين مقرّرهء اين جماعت آن است كه : رسم صوادرات و عوارضات را در هند نيز بالمرّه موقوف داشتهاند ، و سابق بر اين نيز در سركار سلاطين هنديه رسم نبوده است ، چنان كه در روم نيز رسم نيست ، و بهجز مملكت ايران ظاهر آن است كه در ممالك ديگر اين بدعت نباشد ! و بههمين سبب اهالى آن ملك هميشه از ستم حكّام به ستوهاند ، اگر از جانب سلطان « 2 » صد روپيه صادر شود ، البته حاكم و كدخدايان « 3 » و عمّال هرگاه بسيار مراعات
هامش
( 1 ) نيز : در « الف » نيامده است .
( 2 ) سلطانى : « الف » .
( 3 ) كتخدايان : « د » .