تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآت الاحوال ، جهان نما ، سفرنامه ( فارسى ) — صفحة 836

مساهمون:

ص٨٣٦
همين دو عدالت آب چشم تمام اشرار و اخيار اين ملك را گرفته‌اند ، و مبالغ خطيره تحصيل مىكنند . و اغلب اوقات قيديان را در كوچه و بازار به‌همان‌صورت مىگردانند ، و به ايشان شوارع و طرق را تا زمانى كه به‌جهت هريك مقرّر است درست مىكنند ، و خانه‌ها و عمارتها مىسازند ، اگرچه روزى دو آنه مىدهند ، و لكن روزى چهار آنه زياده كار از ايشان مىگيرند ، و علاوه موجب ازدياد رعب و خوف در دل رعاياست ، و سياست را در چهارسو و ملأ عام جارى مىنمايند . و مقرّر است كه حكم و مرافعه را در خانهء عدالت كنند و در خانهء خود يا مكان ديگر سخن احدى از متداعيين را اصلا نمىشنوند ، و در هنگام مرافعه خود بر كرسى در مكان مرتفع نشسته ، مدعى و مدعى عليه ، و گواهان از هر صنف كه باشند در وقت دعوى روبروى صاحب عدالت مىايستند ، و حكم نشستن در آن حال براى ايشان نيست ، و حاكم فحش ندهد و بى جا نگويد ، چنان كه در ايران و روم است ، بلكه اگر كسى بىادبى و زبان‌درازى به حاكم كرد از او عفو مىكند ، و الّا آنچه در آئين نوشته است در آن باب بر وى جارى مىنمايند ، و سواى آنچه در كتب آئين نوشته است رفتار ديگر نكند . و بسا هست كه اگر كسى واقف بر آئين باشد با حاكم مدّعى شود و پيش برد ، و اگر كسى را بر احدى از فرقهء انگريز دعوى باشد ، و يا آنكه احدى از ايشان دزدى يا قتلى يا فسادى كند مدّعى از دست ايشان به اصحاب عدالت اضلاع نالش كند ، صاحب عدالت صورت واقعه را به كلكتّه نويسد ، و به عدالتى - كه به نام پادشاه انگلستان است و آن را « سوپريم‌كوت » گويند ، كه