الاطلاق - يعنى شارع مقدس - در ضمن اين كلمات خواص و منافع ، و مضار هر يك از ادويهء مفردهء عبادات و معاصى را به نهجى كه بايد از براى عباد بيان مىفرمايد ، چنان كه اطبا در كتب و دفاتر خود مىنويسند كه ترياق - مثلا - كشنده است ، و خوردن شير - مثلا - به جهت دفع سم آن نافع است ، و به همين منوال در تمامى ادويه متوافقه و متضادّه آنچه صفات و خواص آنهاست بيان مىكنند .
پس شخص متصرّف در بدن ايمان و انسان ؛ بايد توافق و تناسب را در وقت استعمال آن ادويه منظور نمايد ، و در هنگام معالجه قوت و ضعف مرض را نيز ملاحظه كند ، نه آنكه عبادات و طاعات را بالمرّه ترك كند و بر سيد الشهداء عليه السلام بگريد ، و به اين طلب آمرزش كند ، و نه آنكه يك من ترياق چكيده را بخورد و به خوردن شير معالجه نمايد .
پس بنائا على ذلك مىگوئيم كه : ظاهر آنست كه غرض ائمهء اطهار [ عليهم السلام ] و سادات ابرار در بيان اين نوع كلمات اين بوده است كه عباد اللّه در ميان خوف و رجا باشند ، و از شدّت يأس و « 1 » يا كمال اميدوارى ترك اطاعت نكنند ، و در اين باب عين « 2 » اقتضاى حكمت را مرعى فرمودهاند ، و در اين مقام وجوهات بسيار است ، و ذكر آنها مناسب وضع اين رساله نيست ، اگر در خانه كس است يك حرف بس است ، و اللّه العالم .
هامش
( 1 ) و : در « الف » نيامده است .
( 2 ) نيز : « الف » .