بسيار كه دالّند بر شباهت ومشاركت با حضرت رسالت در همه چيز الّا ما أخرجه الدليل ، و به حديث : « لو لاك لما خلقت الأفلاك » « 1 » از جمله احاديث قدسيّهء معروفه ميان خاصّه وعامّه كه حضرت عزّت خطاب به حضرت رسالت فرموده به اين مضمون كه : اگر منظور وجود تو نبود من افلاك را نمىآفريدم . پس حضرت رسالت علّت غائيه خلقت خواهد بود ، وعلّت غائيه از جملهء علل اربع وجود معلول است ، و نسبت ايجاد به آن مجازاً جايز است ، پس نسبت ايجاد به حضرت امير نيز مجازاً جايز خواهد بود . وخطيب خوارزمى سنّى به اين مضمون روايت كرده كه : اگر منظور خلقت محمّد وعلى نبود ؛ حق تعالى آدم را خلق نمىفرموده « 2 » ، ومرحوم آخوند ملّا حسين كاشفى آملى در هفت بند مشهورش به اين اشاره نموده به قولش :
گر نبودى ذات پاكت آفرينش را سبب * تا ابد حوّا سترون بودى وآدم عزب
وشايد نظر به اين مقدمه در مطايبهء مشهورهء شيخين نظر به طول قامت آنها ووقوع آن حضرت در بين گفتند به آن حضرت : أنت في بيننا كنون لنا ، يعنى :
تو در ميان ما مانند نونى در ميان لنا ، پس آن حضرت فوراً فرمود : « أنا لو لم أكن لكنتم لا » « 3 » يعنى اگر من نبودم شما نبوديد . و همچنين نظر به مقدمهء اتحاد واشتراك است حديثى كه ابن ابى الحديد
هامش
( 1 ) بحارالانوار : 15 / 28
( 2 ) ينابيع المودّه : 2 / 582 ( نقل از مناقب )
( 3 ) مناقب مرتضويه : 255