نيست ، وبردند نزد او در عرفات جوانى را كه مانند جوجهء مرغى شده بود ، پس از حال او سؤال نمود ، گفتند : كه عشق او را به اين حال رسانيده است ، پس در مجموع آن روز عرفه استعاذه به خدا از عشق مىنمود ، اين است نفس كسى كه گفته است « من عشق فعفّ فكتم فمات مات فهو شهيد » تمام شد كلام دواء الداء « 1 » . وفاضل صفدى در شرح « بيت الخال اغترابى » تا آخر از ابيات « لاميهء عجم » به اين مضمون گفته است كه : روايت كرده است دارمى در جزوش حديث رسول خدا صلى الله عليه و آله را كه فرموده « من عشق » تا آخر حديث ، و در طريق سندش سويد بن سعيد حدثانى است كه از جمله شيوخ مسلم است ، لكن يحيى بن معين تضعيف او نموده و در شأنش كلامى فرموده است كه معنى آن اين است كه اگر اسبى ونيزهاى مىداشتم ؛ در باب اين حديث با او قتال مىكردم ، ورواه الدار قطنى عن المنجنيقى فتابع سويداً . ورأيت بعضهم يقول : إنّما سمّى نور الدّين الشهيد شهيداً لأنّه أحبّ مملوكاً فأعفّ فأكمده الحب فقتله ، والشيخ محيى الدّين قد أطلق و لم يشترط شيئاً من الكتمان والعفاف ، بل قال عقيب ذكر الشهيد : الذي لا يغسل والميّت عشقاً والميتة طلقاً ، مع أنّه جزم بتحريم النظر إلى الأمرد بشهوة وبغير شهوة انتهى « 2 » . وعن كتاب « ديوان الصبابه » أنّه ذكر فيه عن الرافعي عدّ شهيد العشق من الشهداء « 3 » .
هامش
( 1 ) الداء والدواء : 349 - 351
( 2 ) الغيث الذى انسجم فى شرح لامية العجم در ذيل شعر « الخال اغترابى »
( 3 ) ديوان الصبابه : 257