جلّ جلاله چندين هزار دليل حفظ باشد ما را مقلّد مىخوانى ؟ شيخ فرمود كه :
اگر هر كدام ده هزار دليل حفظ داريد كه جز مقلد نيستيد ! ايشان گفتند : ما را بر اين سخن برهانى بايد ، شيخ خادم را گفت كه سه مرواريد و طشتى حاضر كن ، حاضر كرد .
شيخ با ايشان گفت كه : اصل اين مرواريد چه بوده است ؟ گفتند : قطرهء آب نيسان كه صدف گرفته ، و در حوصلهء وى به قدرت كاملهء حق سبحانه مرواريد شده ، شيخ الاسلام آن مرواريدها را در طشت افكنده فرمود كه : هر كه از سر تحقيق روى فرا اين طشت كند و بگويد بسم اللَّه الرحمن الرحيم ، اين هر سه مرواريد آب گردد ، و در يكديگر دود ، ائمه گفتند اين عجب باشد شما بگوئيد ! شيخ فرمود كه : شما نخست بگوئيد ، چون نوبت به من رسيد من نيز بگويم ، ايشان به نوبت بگفتند مرواريدها همچنان برقرار بود .
چون نوبت به شيخ رسيد حالتى بر وى ظاهر شد ، روى فرا طشت كرد و گفت : بسم اللَّه الرحمن الرحيم ، هر سه مرواريد آب گشت ، و در يكديگر دويد و در طشت مىگشت ، حضرت شيخ گفت : اسكن باذن اللَّه تعالى ، فى الحال يك دانه مرواريد سفته « 1 » منعقده شده همه متحير شدند ، و به آنچه حضرت شيخ فرموده بود اعتراف كردند .
ولادت شيخ در سنهء احدى واربعين واربعمائه ، و وفات وى در سنهء ست و ثلاثين وخمسمائه بوده « 2 » .
قاصر گويد : رد مجمل ترهّات مذكوره . . .
هامش
( 1 ) مصدر : ناسفته .
( 2 ) نفحات الانس : 357 - 366 .