خاطرات ميرزا احمد عمارلوئى از آخوند كاشى :
ميرزا احمد خان عمارلوئى « 1 » در خاطرات خود مى نويسد :
« آخوند مرحوم يكى از اشخاص بزرگ و معروف در معقول و منقول بود .
آخوند در حالى كه ميل فطرى و ذاتى او به سمت برهان و فلسفه مشّاء بود ، طرفدار مكاشفه و رياضت ، و معتقد به عرفان هم بود . عملًا هم مرتاض و عارف بود . صورتاً اتّكال به مرشد و طريقه مخصوصى نداشت . آخوند متخصّص در علمى نبود ، ولى غالب علوم را هم به قدر كفايت [ مى دانست ] بلكه در بعضى خيلى ماهر بود . آخوند « قوانين » را كه در اصول است خيلى خوب تدريس مى كرد . به همان اندازه هم « شوارق » را كه صورتاً كلام ولى حكمت كاملى است از عهده تدريسش برمى آمد . فقه آخوند هم خوب بود ، مخصوصاً « شرح لمعه » و « شرح كبير » را خوب درس مى گفت . هميشه منزوى ، و از اول عمر تحصيلى او تا آخر در گوشه مدرسه ، قدرى در كاشان و بيشترش در اصفهان ، بدون علاقه تأهّل صرف [ شد ] .
آخوند خيلى ظريف و نظيف [ بود ] . هميشه با لباس هايى و طرز مرغوب ديده مى شد . به منزل احدى نمى رفت . با اعيان و امراء ، با اين كه همه طالب زيارت ايشان بودند رابطه و مراوده نداشت . مخارج او در زمان هايى كه من بودم از ماهيانه مختصر ظلّ السلطان مى گذشت . هديه اشخاص فقير و بى غرض صورى را قبول مى كرد .
هميشه طرفدار عدالت و منتقد اوضاع سياسى آن زمان بود . از اوضاع حكومتى
هامش
( 1 ) . ميرزا احمد خان در سال 1293 ش متولد شده و در اصفهان و تهران و نجف اشرف نزد آخوند كاشى ، جهانگيرخان قشقائى ، آقا سيد محمد باقر درچه اى ، حاج شيخ على نورى ، ميرزا حسن كرمانشاهى ، مير شهاب شيرازى ، ميرزا هاشم اشكورى و آخوند خراسانى تحصيل كرده و در نهضت مشروطه به جرگه آزادى خواهان پيوست و به نمايندگى مردم قزوين و يزد در دوره دوم و سوم مجلس شوراى ملى ، حكومت گروس و شوشتر و استرآباد و كفالت حكومت خوزستان و . . . رسيد و در دى ماه 1311 ق در 57 سالگى وفات يافت و در جوار حرم حضرت معصومه سلام الله عليها مدفون گشت .