تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جستارهايى فقهى و اصول با نگرشى بر آراء فقهاى ايران و عراق ( فارسى ) — صفحة 58

مساهمون:

ص٥٨
و امّا اگر از الفاظى نظير « استصناع » و يا « سفارش ساخت » استفاده كرده باشند و بر ما مشخص شود كه قصدشان قرارداد استصناع بوده ، احكام استصناع در آن جارى خواهد بود . در صورتى كه استصناع باشد ، با اينكه مواد اوليه از آن سفارش دهنده است ولى سازنده نيز يك حق عينى در كالاى ساخته و پرداخته شده پيدا مىكند . اثر اين حق اين است كه در صورت عدم پرداخت مبلغ توافق شده ( عوض الاستصناع ) مىتواند از تحويل كالا خوددارى كند ، و تا قابل از تحويل دركالا شريك است و اگر كالا تلف شد نمىتواند اجرتى از سفارش دهنده دريافت كند .

برخى ديگر از فرقهاى اجاره و استصناع

1 - صانع در برخى موارد تنها به ساخت كالا اقدام نمىكند ، بلكه مكلّف است مواد اوليه‌ى مورد نياز را شخصاً فراهم نمايد . 2 - در اجاره عقد بر « عمل اجير » صورت مىگيرد و بها در مقابل آن پرداخت مىگردد . در حالى كه در استصناع عقد بر عين و عمل متحداً و مندمجاً صورت مىگيرد و هر دو منظور طرفين است . آيا استصناع جعاله است ؟ استصناع بالمعنى الاعم و بمعناه اللغوى مىتواند در قالب جعاله باشد . به اين شيوه كه بگويد : هر كس اين كالا را براى من بسازد اين مقدار پول به او مىدهم . و جعاله عقدى جايز است قبل از دست به كار شدن سازنده و هنگامى كه شروع به كار كرد عقد از طرف سفارش دهنده لازم است ولى از طرف سازنده جايز است و مىتواند دست از كار بكشد . البته سفارش دهنده مىتواند اجرت سازنده را تا مقدارى كه ساخته بدهد و اگر مواد اوّليه از طرف سازنده بوده عوض آن را بدهد و « جعاله‌ى استصناع » را بر هم