الظاهرية يجب الرمل لقوله : خذوا عنّى مناسككم » « 1 » . پس او سنت نبوى را كه به يك روايت ثابت شده - ولو يك روايت ديگر معارض آن است - به ضميمهى « خذوا عنّى مناسككم » مثبت وجوب مىداند . حال با اين پيشفرض از كلام و استنباط او به سراغ كلام ديگر او در چند سطر بعد مىرويم كه مىگويد :
« وأجمعوا على أنّ من سنة الطواف ركعتين بعد انقضاء الطواف ، . . . وحجة الجمهور أنّ رسول الله صلّى الله عليه [ وآله ] و سلم طاف بالبيتٍ سبعاً وصلّى خلف المقام ركعتين ، وقال : خذوا عنّى مناسككم » . « 2 »
پس ، در مورد نماز طواف كه سنت بودن آن اجماعى است به طريق اولى بايد قائل به وجوب باشد . و اين چيزى است كه از بطن عبارات ابنرشد مالكى استفاده مىشود .
ج : حنفىها
و اما حنفيه يكى از واجبات طواف را دو ركعت نماز طواف مىدانند « 3 » كه بعد از هفت شوط طواف دو ركعت نماز بخواند ، خواه طوافش واجب باشد ، يا سنت باشد يا نقل باشد . و افضل آن است كه بين طواف و نماز موالات را رعايت كند ، مگر اينكه در وقت كراهت طواف كند ؛ و نماز طواف را اگر ترك كرد فوت نمىشود ، بلكه هر وقت خواست بجا مىآورد ولو بعد از رجوع به وطن خود ، اما اين كار مكروه است ، و مستحب است آن را پشت مقام ابراهيم به جا آورد ، سپس در كعبه ، سپس در حجر زير ناودان ، سپس هر مكانى كه نزديك باشد از حجر به بيتالله ، سپس در حرم ، و اگر خارج از حرم نماز خواند كار بدى كرده است ، و قراءت مىكند در ركعت اول
هامش
( 1 ) . همان ، ص 341 .
( 2 ) . همان ، ص 582 .
( 3 ) . سيد سابق ، فقه السنة ، ج 1 ، ص 621 . و عبدالرحمن الجزيرى ، الفقه على المذاهب الأربعة ، ج 1 ، ص 658 .