ادبيات دينى و آيينى دو ملت ايران و عرب تجلىگاه تفكر و اعتقادات و شور و شعور آنان بوده كه ادبيات منظوم و منثور اهل بيت ( ع ) اعم از شعر ، خطبه ، دعا و كلمات قصار تنها قسمتى از اين ادبيات را به خود اختصاص داده است . افزون بر آن جوشش عشق و محبت به اين خاندان در ضمير انسانهاى پاك طينت ، خالق ادبياتى گشته كه عاشورا گستردهترين ميراث آن محسوب مىشود .
در اين ميان دو ملت ايران و عراق بنا به دلايل مختلف از عرصههاى جدّى پرداختن به اين موضوعات مىباشند . ريشههاى مشترك دينى و اعتقادى ، برخى اشتراكات فرهنگى و گاه تجربههاى اجتماعى مشابه در ميان دو ملت از جمله عواملى است كه ادبيات دينى آنها را به هم نزديك ساخته است . سيد حيدر حلّى ؛ شاعر عرب زبان قرن سيزدهم هجرى و محمد حسين شهريار ؛ شاعر معاصر ايران از نمونهى اين شاعران هستند كه در مدح و رثاى اهل بيت پيامبر ( ص ) و مظلوميت ايشان ؛ بويژه امام حسين ( ع ) اشعار زيادى دارند كه اولى به زبانهاى عربى ، و دومى به زبانهاى فارسى و تركى سروده است . هر دو شاعر با مدح و رثاى اهل بيت عليهمالسلام ، سعى در معرفى آنان به عنوان الگوى حاكم اسلامى دارند و ضمن اشاره به فلسفه نهضت و جنبش امام حسين ( ع ) ، با انعكاس شرايط و وضعيت جامعه خود در اشعارشان ، از حماسهى حسينبن على ( ع ) و قيام او ، بر آفريدن قيام عليه حاكمان ظالم و مستبد بهره گرفتهاند . سيد حيدر با ديدن جنايات حاكمان عثمانى و سيطرهى آنان بر جان و مال مردم ، زبان به شكوه مىگشايد و به أئمه اهل بيت و بويژه امام حسين و امام زمان عليهماالسلام پناه مىبرد . وى از جمله شاعرانى است كه به صورت آشكارا زبان به هجو و نكوهش خاندان بنىاميه و جناياتشان عليه خاندان بنىهاشم مىگشايد و خشم و كينه خود را نسبت به دشمنان اهل بيت ( ع ) ابراز مىدارد . سيد حيدر در اشعارش هم از نظر شكل و هم مضمون ، شاعرى متعهد است . او امير بلامنازع فنّ رثا است و رثاى او در حق اهل بيت و بويژه براى اباعبدالله الحسين ( ع ) مهر تاييدى بر اين ادعا ، و شاهدى است بر عشق و محبت اين شاعر بر اهل بيت ( ع ) و جوشش و غليان ايدئولوژى اسلامى در اعماق وجود وى .
اهل بيت ( ع ) در شعر سيد حيدر حلى و شهريار ( فارسى ) — صفحة 27
مساهمون: گلثوم تنها
ص٢٧