4 - 1 - 9 نتيجه كلى بخش اشعار عاشورايى
با امعان نظر در اشعار مربوط به اين بخش مىتوان گفت كه هر دو شاعر از چهارچوب قرآنى و روايات معتبر اسلامى براى تبيين چهرهى امام حسين ( ع ) پرداختهاند . با نگاهى به موضوعات آمده در اشعار دو شاعر مىتوان گفت رويكرد شهرياردر اشعار عاشورايى بكايى و رثايى است و اگرچه در بعضى از قصايد رويكرد حماسى نيز دارد اما جنبه بكايى بر حماسى آن غلبه دارد . مضمون و محتواى شعر سيد حيدر گوياى اين است كه شاعر به مفهوم حركت انقلابى عاشورا بيشتر توجه داشته است و بنابراين بعد حماسى بر شعر وى غلبه دارد . هر دو شاعر وضعيت جامعه خويش را در اشعارشان منعكس كردهاند كه در اين ميان سهم سيد حيدر بيشتر از شهريار است .
سيد حيدردر اشعارش هم از نظر شكل و هم مضمون ، شاعرى متعهد است . او در اشعارش امام حسين را انسانى معرفى مىكند كه براى كرامت انسان و به خاطر دفاع از آزادگى و عدالت و مساوات قيام كرده است . اشعارش درباره امام حسين عليه السلام چون شمشيرى تيز و برنده است كه تا ابد بر ظالمان مسلط است . با بررسى شعر وى مىبينيم كه ساختار شعرى ، اسلوب ، تركيب جملات ، تعابير الهام بخش و الفاظ گزيده ، وزن ، قافيه و حضور مستمر و دائمى شاعر در شعرش ، همه اين عوامل سبب شدند تا شعر وى بيشترين تأثير را بر جانها داشته باشد . در اين قصايد او مسئله امام حسين را ، مسئله شخصى نمىداند بلكه مسئله انسانى تاريخى است . وى معتقد است كه جنگ و نزاع بين هاشمى - اموى ادامه دارد چرا كه نزاع بين خير و شرّ ، حقّ و باطل ، آزادى و بردگى و انسانيت و حيوانيت بود .
نگاه شهريار به شخصيت حضرت زينب دو سويه است . بدين معنا شاعر زمانى كه از حماسه عاشورا و اتفاقات بعد از آن مىگويد و به ماندگارى نهضت عاشورا مىپردازد كه با خطبههاى كوبنده حضرت زينب محقّق گشته است ؛ در اين هنگام زبان شاعر در توصيف زينب ( س ) حماسى و كوبنده است و از كلماتى بهره مىگيرد كه در خور اين نوع توصيف باشد . در اين نوع اشعار شهريار رويكردى حماسى را برمىگزيند تا بتواند مطلب را ادا كند . و در