معراج از چهارچوب قرآن و روايتهاى مشهور بهره گرفتهاند . اما نگاه شهريار نسبت به مسئله معراج از ترتيب خاصى برخوردار است و علاوه بر قرآن ، از روايات و احاديث مرتبط با اين داستان بهره جسته و به ترتيب و با تفصيل بيشترى به توصيف حوادث اين شب پرداخته است .
4 - 1 - 1 - 1 - 2 خاتميت
از مضامين مشترك بين دو شاعر خاتميت پيامبر اكرم ( ص ) است . هر دو شاعر تحت تأثير فرهنگ اسلامى ، از قرآن و حديث تأثير پذيرفته و خاتميت رسول خدا را در شعرشان آوردهاند سيد حيدر در قصيدهاى كه به مناسبت بعثت نبى اكرم سروده است ، در يك بيت به خاتميت پيامبر ( ص ) اشاره دارد و او را مايه خير و بركت مىداند و با آوردن واژه « هنيئاً » شادمانى و عشق و محبت خود را به ايشان نشان مىدهد . حضرت على عليه السلام در رابطه با خاتم الأنبياء بودن پيامبر ( ص ) مىفرمايند :
« اللهمَّ أجعل شرائفَ صلواتكَ على محمدٍ عبدكَ و رسولكَ الخاتم لِما سبقَ « 1 » » .
و در جاى ديگر فرمودهاند :
« أمينُ وَحيهِ و خاتمُ رُسله و بشيرُ رحمته « 2 » »
گويا شاعر در اين بيت گوشه چشمى هم به آيه قرآنى
« ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّينَ وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً
« 3 »
»
داشته است :
فَهنيئاً : فُتحَ الخيرُ بمَن * ختمَ الرحمنُ فيهِ الأنبياءا
( حلّى ، 1404 : 29 )
شما را بشارت باد كه درِ خير و بركت به واسطه كسى كه خداوند مهربان ، انبياء را به او ختم كرده ، باز شده است .
شهريار نيز در ابيات زير با تأثير پذيرى از آيه قرآنى « لولاكَ و ما خلقتُ الأفلاك » و با اشاره به اشرفيت نبى اكرم ، به تقدم ذاتى ايشان بر مخلوقات جهان و خاتميت ايشان اشاره
هامش
( 1 ) نهج البلاغه ، ترجمه شيروانى ، 1383 ، خطبه 72
( 2 ) همان : خطبه 173
( 3 ) سوره احزاب ، آيه 40