( همان )
3 - 3 - 1 - 3 - 3 عهد و پيمان
شاعر در اين بيت على ( ع ) را پايدار بر عهد و پيمان ، مظهر وفادارى ، پيشواى پاكبازان كوى دوست ، پادشاه مملكت جوانمردى و تغيير دهندهى قضا و پيش آمدهاى ناگوار معرفى مىكند . او با يادآورى جوانمردى و اخلاق على ( ع ) بر آن است كه وفاى به عهد ( اخلاقگرايى ) ، يكى از ملزومات يك سياستمدار دينى است .
چو بدوست عهد بندد زميان پاكبازان * چو على كه مىتواند كه بسر برد وفا را
( همان )
3 - 3 - 1 - 3 - 4 بخشندگى
در اين غزل مشهور شاهد تلميحات زيبا و مضمون آيات و روايتى هستيم كه در مورد حضرت على در تاريخ ثبت شده است . : " تلميح يعنى به گوشهى چشم نگريستن و به گوشهى چشم اشاره كردن و در اصطلاح بديع ، آن است كه گوينده در ضمن كلام ، به داستان يا حديث يا مثل آيه اشاره كند " . ( الهاشمى ، 310 : 1389 ) بيت چهارم به آيهى
« إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ
« 1 »
»
تلميح دارد كه حضرت على انگشترى خود را در نماز به سائل بخشيد . به اتفاق مفسرين عامه و خاصه مراد از اين آيه على ( ع ) است . بخشش انگشتر توسط امير المؤمنين در حين ركوع به سائل ، وجه بارزى از حاكميت حضرت ، بعد از پيامبر است ؛ يعنى كسى پس از رسول اكرم شايسته خلافت است كه در حال ركوع ، زكات داده است . اين شاخصهاى بود كه در تاريخ اسلام ، انحصاراً در مورد حضرت على مصداق پيدا كرده است :
برو اى گداى مسكين در خانه على زن * كه نگين پادشاهى دهد از كرم گدا را
( شهريار ، 99 : 1373 )
هامش
( 1 ) سوره مائده ، آيه 55