بيشتر مفسران قرآن كريم قرائت به كسر را به علت قرائت ابن مسعود و معناى تأكيدى كه در آيه وجود دارد ، ارجح مىدانند ( طبرى ، 1412 ق ، ج 9 ، ص 139 ؛ زمخشرى ، 1407 ق ، ج 2 ، ص 208 ؛ فراء ، بى تا ، ج 1 ، ص 407 ) . آلوسى مىنويسد : « وهى أوجه من قراءة الفتح لأن الجملة حينئذ تذييل ، كأنه قيل : القصد إعلاء أمر المؤمنين وتوهين كيد الكافرين وكيت وكيت ، وإن سنة اللّه تعالى جارية فى نصر المؤمنين وخذلان الكافرين ، وهذا وإن أمكن اجراؤه على قراءة الفتح لكن قراءة الكسر نص فيه ، ويؤيدها قراءة ابن مسعود « و اللّه مع المؤمنين » ( آلوسى ، 1415 ق ، ج 5 ، ص 175 )
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء حرف « أَنَّ » را به دو وجه قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات ، قرائت مشهور را هماهنگ با سياق آيات مىدانند .
4 - 2 - 2 . اختلاف قرائت در حروف عطف
حروف عطف ، حروفى هستند كه براى برقرارى ارتباط بين معطوف و معطوف عليه استفاده مىشوند . واو ، فاء ، ثم ، أو ، أم ، لا ، بل ، لكن از حروف عطف به شمار مىروند .
1 .
( وَ يَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ إِنَّهُمْ لَمَعَكُمْ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فَأَصْبَحُوا خاسِرِينَ )
( مائده : 53 )
« و كسانى كه ايمان آوردهاند ، مىگويند : « آيا اينان بودند كه به خداوند سوگندهاى سخت مىخوردند كه جدّا با شما هستند ؟ » اعمالشان تباه شد و زيانكار گرديدند » .
فعل « وَيَقُولُ » به سه وجه « وَيَقُولُ » ، « وَيَقُولَ » و « يَقُولُ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « وَيَقُولُ » با واو و رفع فعل مضارع است ( ابوالعلاءعطار ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 471 ) . در قرائت به رفع « يَقُولُ » ، « واو » حرف عطفى است كه دو جمله را به هم عطف مىكند و فعل مضارع « يَقُولُ » فعل استينافيه است و ارتباطى با كلام قبل ندارد ، به همين علت مرفوع قرائت شده است . مكى اين وجه از قرائت را اختيار و معتقد است قرائت « يَقُولُ » بدون واو كه قرائت قراء شام و حرمين است ، تأييدى بر قرائت مشهور است ؛ زيرا در قرائت « يَقُولُ » بدون واو قطعا فعل استينافيه است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 412 ) . البته ابن زنجله وجه ديگرى را بيان مىنمايد و مىگويد : ممكن است جمله
« وَ يَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا أَ هؤُلاءِ الَّذِينَ