الف . قرائت مشهور آيه « آيَاتٌ » با الف است ( دانى ، 1930 م ، ص 174 ) . طرفداران قرائت مشهور به دو دليل استناد مىكنند :
1 . در مصاحف واژه « آيَاتٌ » با تاء نوشته شده است .
2 . قرائت « آيَاتٌ » به وجه جمع هماهنگ با ادامه آيه خواهد بود كه واژه « الْآيَاتُ » به صورت جمع قرائت شده است ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 280 - 281 ) . بنابراين قرائت مشهور هماهنگ با سياق جملات است . به عبارت ديگر جمله
« لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آياتٌ مِنْ رَبِّهِ »
سؤال مشركان و جمله
« إِنَّمَا الْآياتُ عِنْدَ اللَّهِ »
پاسخ به مشركان است و چون واژه « الْآيَاتُ » در جواب به وجه جمع است نشان مىدهد سؤال نيز از « آيات » بوده است .
ب . ابن كثير ، حمزه و كسايى و شعبه « آيَة » بدون الف خوانده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 343 ) . طرفداران قرائت به وجه مفرد معتقدند لفظ « آيَة » هر چند مفرد است ؛ اما بر جمع نيز دلالت دارد ( كرمانى ، 1422 ق ، ص 321 ) . و اجماع قراء بر قرائت لفظ « آيَة » به وجه مفرد در آيات
« وَ الَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِيها مِنْ رُوحِنا وَ جَعَلْناها وَ ابْنَها آيَةً لِلْعالَمِينَ »
( انبياء : 91 ) و
« ( وَ يَقُولُونَ لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَقُلْ إِنَّمَا الْغَيْبُ لِلَّهِ فَانْتَظِرُوا إِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِينَ »
( يونس : 20 ) مؤيد قرائت « آيَة » به وجه مفرد است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 180 ) .
دكتر سالم محيسن مىگويد : هر كس به وجه مفرد خوانده است ، اراده جنس نموده و هر كس به وجه جمع تلاوت كرده ، اراده انواع نموده است ( سالم محيسن ، 1409 ق ، ج 2 ، ص 201 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « آيَاتٌ » را به دو وجه « آيَاتٌ » و « آيَة » قرائت كرده اند . سياق جملات قرينه اى بر تقويت قرائت مشهور است .
17 .
( فَانْظُرْ إِلى آثارِ رَحْمَتِ اللَّهِ كَيْفَ يُحْيِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها إِنَّ ذلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتى وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ )
( روم : 50 )
« پس به آثار رحمت خدا بنگر كه چگونه زمين را پس از مرگش زنده مىگرداند . در حقيقت ، هم اوست كه قطعاً زنده كننده مردگان است ، و اوست كه بر هر چيزى تواناست » .
واژه « آثَارِ » به دو وجه جمع « آثَارِ » و مفرد « أثَر » قرائت شده است :