عظيم ، فوجب أن يكون هذا التشريف مخصوصا بأعظم الناس المذكورين فى هذه الآية و هو إبراهيم » ( فخر الدين رازى ، 1420 ق ، ج 26 ، ص 400 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « عِبَادَنَا » را به دو وجه جمع « عِبَادَنَا » و مفرد « عَبدَنَا » خوانده اند . منابع احتجاج قراءات ، قرائت به وجه جمع را هماهنگ با سياق كلمات مىدانند .
19 .
( أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ عَبْدَهُ وَ يُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِنْ دُونِهِ وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ )
( زمر : 36 )
« آيا خدا كفايتكننده بندهاش نيست ؟ و [ كافران ] تو را از آنها كه غير اويند مىترسانند و هر كه را خدا گمراه گرداند برايش راهبرى نيست » .
واژه « عَبْدَهُ » به دو وجه « عَبْدَهُ » و « عِبَادَه » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « عَبْدَهُ » به وجه مفرد است ( دمياطى ، 1407 ق ، ص 481 ) . قرائت « عَبْدَهُ » به وجه مفرد خطاب به رسول خدا ( ص ) است يعنى آيا خداوند تو را كفايت كننده نيست ؟ ، يعنى اگر چه آنها تو را مىترسانند ولى خداوند تو را نگهدارى مىكند . ابوحيان نيز مراد از « عَبْدَهُ » را رسول خدا ( ص ) مىداند ( ابوحيان اندلسى ، 1420 ق ، ج 9 ، ص 205 ) . طرفداران قرائت مشهور به سياق جملات استناد نموده و مىگويند : « يُخَوِّفُونَكَ » خطاب به رسول خدا ( ص ) است و قرائت « عَبْدَهُ » بنا بر خطاب به رسول خدا ( ص ) با سياق هماهنگ خواهد بود : « أليس الله بكافيك يا محمد وهم يخوفونك » ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 239 ) . ابوعبيد نيز به سياق جملات توجه داشته و قرائت مشهور را اختيار مىنمايد : « واختار أبو عبيد قراءة الجمهور لقوله عقبه وَ يُخَوِّفُونَكَ » ( شوكانى ، 1414 ق ، ج 4 ، ص 533 ) .
احتمال دارد مراد از قرائت « عَبْدَهُ » به وجه مفرد ، جميع انبياء باشد كه در اين صورت با قرائت حمزه و كسايى به يك معنا خواهد بود ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 309 - 310 ؛ فراء ، بى تا ، ج 2 ، ص 419 - 420 ) .
ب . حمزه و كسايى « عِبَادَه » به وجه جمع خوانده اند ( دانى ، 1930 م ، ص 189 ) . مراد از « عِبَادَه » جميع انبياء يا مؤمنان است و يا شامل همه انبياء و مؤمنان خواهد شد ( ابوحيان اندلسى ،