مكى معتقد است قرائت مشهور با سياق هماهنگ است . در آيات قبل مىفرمايد :
« إِلَّا الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ »
( توبه : 4 ) عهد و معاهده با سوگند است و آيه
« أَ لا تُقاتِلُونَ قَوْماً نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ وَ هَمُّوا بِإِخْراجِ الرَّسُولِ »
( توبه : 13 ) بر اين مطلب دلالت دارد ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 500 ) . بنابراين سياق آيات مؤيد قرائت مشهور است .
ب . ابن عامر « إيمَانهم » به كسر الف خوانده است ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 312 ) . قرائت به كسر دو وجه دارد :
1 . « إيمان » به معناى امان باشد . يعنى « ليس لهم أن يؤمنوا ويجاروا إلى أن يسلِموا » ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 315 ) .
2 . « إيمَان » به معناى اسلام و تصديق باشد ( زجاج ، 1408 ق ، ج 2 ، ص 435 ) .
برخى وجه دوم را ضعيف دانسته و مىگويند : اين عده در جملات قبل به كفر وصف شده اند و بعيد است كه پس از توصيف آنها به كفر در اين جمله ايمان را از آنها نفى كند و قرائت به كسر در واقع تكرار جمله قبل است ( ابوعلى فارسى ، 1404 ق ، ج 4 ، ص 290 - 292 ) البته قاضى ابومحمد تكرارى را كه ابوعلى از آن فرار مىكند ، موجه دانسته و معتقد است اين تكرار در صدد بيان علتى است كه سبب وجوب قتل مىشود و آن عدم اسلام است ( ابن عطيه ، 1422 ق ، ج 3 ، ص 12 ؛ ثعالبى ، 1418 ق ، ج 3 ، ص 166 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « أَيْمَانَهُم » را به دو وجه « أَيْمَانَهُم » و « إيمَانهم » قرائت كرده اند . واژه « إيمَان » در قرائت ابن عامر مىتواند به معناى امان يا اسلام باشد . كلمه « أَيْمَانَهُم » در قرائت مشهور به معناى سوگند است و منابع احتجاج قراءات اين وجه قرائى را هماهنگ با سياق آيات مىدانند كه سخن از عهد و پيمان است .
21 .
( هُنالِكَ الْوَلايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ هُوَ خَيْرٌ ثَواباً وَ خَيْرٌ عُقْباً )
( كهف : 44 )
« در آنجا [ آشكار شد كه ] يارى به خداىِ حق تعلق دارد . اوست بهترين پاداش و [ اوست ] بهترين فرجام » .
واژه « الْوَلَايَةُ » به دو وجه « الْوَلَايَةُ » و « الْوِلَايَةُ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « الْوَلَايَةُ » به فتح واو است ( ابن جزرى ، 1404 ق ، ص 119 ) . « الْوَلَايَةُ » به فتح واو مصدر « ولى » به معناى « نصرت خدا » است . فراء مىگويد : كسى كه به فتح خوانده