تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 401

مساهمون:

ص٤٠١
است ، قائل به نصرت است « هم أهل الولاية عليك يعنى متناصرون عليك » ( فراء ، بى تا ، ج 2 ، ص 145 ؛ ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 224 ) با اين فرض معناى آيه چنين مىشود ( هنالك النصرة لله عزوجل ينصر أولياءه ويعزهم ويكرمهم » . البته برخى معتقدند « الْوَلَايَةُ » و « الْوِلَايَةُ » دو لغت به يك معنا هستند ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 63 ) . ب . حمزه و كسايى « الْوِلَايَةُ » به كسر واو خوانده اند ( دمياطى ، 1407 ق ، ج 2 ، ص 216 ) . « الْوِلَايَةُ » به معناى « سلطان و اقتدار » است ( ابن فارس ، 1404 ق ، ماده ولى ) و مصدر « والى » مىباشد . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « الْوَلَايَةُ » را به دو وجه قرائت كرده اند . به نظر مىرسد « الْوَلَايَةُ » و « الْوِلَايَةُ » هر دو به يك معنا هستند مانند جداية و جَداية و الدَّلالة والدِّلالة كه هر دو به يك معنا هستند ( نيشابورى ، 1410 ق ، ج 2 ، ص 32 ) . برخى از منابع احتجاج قراءات و تفاسير بين معناى اين دو واژه تفاوت قائل شده اند و « الْوَلَايَةُ » را به معناى نصرت و يارى و « الْوِلَايَةُ » را به معناى سلطان و اقتدار دانسته اند . با توجه به اين تفاوت ، سياق آيات مؤيد قرائت مشهور است . آيات قبل از عدم نصرت و بى ياور ماندن انسان مغرور صحبت مىكند كه اين معنا با قرائت « الْوَلَايَةُ » به فتح واو هماهنگى بيشترى دارد .

3 - 2 - 4 . اختلاف قرائت در جمع و مفرد بودن اسم

برخى از اختلاف قراءات در جمع و مفرد بودن واژه است . به علت عدم وجود حرف الف در كتابت قرآن كريم برخى از كلمات به هر دو صورت مفرد و جمع قرائت شده است . به نظر مىرسد علت اين دسته از اختلافات بيشتر رسم الخط مصحف باشد . 1 .
( آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَ الْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَ قالُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا غُفْرانَكَ رَبَّنا وَ إِلَيْكَ الْمَصِيرُ )
( بقره : 285 ) « پيامبر [ خدا ] بدانچه از جانب پروردگارش بر او نازل شده است ايمان آورده است ، و مؤمنان همگى به خدا و فرشتگان و كتابها و فرستادگانش ايمان آورده‌اند [ و گفتند : ] « ميان هيچ يك از