مىگويند : « سَلَم وسِلم مصدران لِسَلِمَ ورجلَا ذا سِلم أى ذا السلامة وقال بعضهم سِلم من الاستسلام أى ذا استسلام وقال الآخرون : سِلمٌها هنا خلاف المُحارب » ( ابوعبيد ، 1374 ق ، ج 2 ، ص 189 ؛ ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 309 ) . طرفداران قرائت مشهور به واژه « مُتَشَاكِسُونَ » استناد نموده و مىگويند : « متشاكس » به معناى « متنازع » مىباشد و آن چه كه مخالف واژه « متشاكس » است كلمه « سلم » است كه متضاد متنازع است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 238 ) . بنابراين سياق جملات مؤيد قرائت مشهور است .
ب . ابن كثير و ابوعمرو « سَالِمَاً » بر وزن « فاعل » خوانده اند ( دانى ، 1930 م ، ص 189 ) . « سَالِمَاً » اسم فاعل از « سَلِمَ » به معناى خالص است . طرفداران قرائت « سَالِمَاً » به واژه « شُرَكَاء » استناد نموده و معتقدند : واژه « شُرَكَاء » اسم عين است و اگر « سَالِمَاً » نيز بر وزن فاعل خوانده شود ، اسم عين خواهد بود و با واژه « شُرَكَاء » تناسب دارد ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 622 ) . بنابر اين سياق جملات مؤيد قرائت ابن كثير و ابوعمرو خواهد بود . همچنين طرفداران اين وجه قرائى به سياق كلمات نيز استناد نموده و معتقدند كلمه « سَالِمَاً » نعت « رَجُلًا » واقع شده است و معمولا اسم ، نعت اسم قرار مىگيرد ، و اگر « سَلَمًا » قرائت شود در آن صورت مصدر خواهد بود و نعت مصدر براى اسم اندك است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 238 ) .
ابوعبيد اين وجه قرائت را اختيار نموده و مىگويد : واژه « سَالِمَاً » به معناى خالص و ضد مشترك است ، در حالى كه واژه « سَلَمًا » متضاد حرب است و در اين جا سخن از حرب نيست ( شوكانى ، 1414 ق ، ج 4 ، ص 530 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « سَلَمَاً » را به دو وجه « سَلَمَاً » و « سَالِمَاً » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات در توجيه هر دو وجه قرائى به سياق جملات و كلمات استناد مىكنند . قرائت مشهور هماهنگ با سياق جملات و قرائت ابوعمرو و كسايى با سياق كلمات و جملات هماهنگ است .
18 .
( وَ لَقَدْ جاءَتْ رُسُلُنا إِبْراهِيمَ بِالْبُشْرى قالُوا سَلاماً قالَ سَلامٌ فَما لَبِثَ أَنْ جاءَ بِعِجْلٍ حَنِيذٍ )
( هود : 69 )