ب . ابن كثير ، ابوعمرو ، ابن عامر و نافع « سَاحِرَان » با الف خوانده اند ( دانى ، 1930 م ، ص 172 ) . مراد از « سَاحِرَان » در اين قرائت ، حضرت محمد ( ص ) و موسى يا حضرت موسى و هارون است ( قمحاوى ، 1427 ق ، ص 156 ) . طرفداران قرائت « سَاحِرَان » مىگويند : واژه « تَظَاهَرَا » دلالت دارد كه مراد از « سَاحِرَان » بايد شخص باشد نه كتاب ؛ زيرا تعاون و همكارى از ساحر ممكن است نه از سحر ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 547 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « سِحْرَانِ » را به دو وجه « سِحْرَانِ » و « سَاحِرَان » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات ، قرائت مشهور را هماهنگ با سياق جملات و آيات مىدانند كه سخن از كتاب است . در توجيه قرائت « سَاحِرَان » نيز به سياق كلمات استناد شده است .
15 .
( وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اخْتِلافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَ أَلْوانِكُمْ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْعالِمِينَ )
( روم : 22 )
« و از نشانههاى [ قدرت ] او آفرينش آسمانها و زمين و اختلاف زبانهاى شما و رنگهاى شماست . قطعاً در اين [ امر نيز ] براى دانشوران نشانههايى است » .
واژه « لِّلْعَالِمِينَ » به دو وجه « لِّلْعَالِمِينَ » و « لِّلْعَالَمِينَ » قرائت شده است :
الف . حفص « لِّلْعَالِمِينَ » به كسر لام دوم قرائت كرده است ( نيشابورى ، 1390 ق ، ج 21 ، ص 21 ) . « لِّلْعَالِمِينَ » جمع « عالِم » به معناى صاحب علم مىباشد . قرائت به كسر ، آيات را به علماء و دانشمندان اختصاص داده است ، چون علماء اهل نظر و استنباط و تفكر و تدبر هستند . خداوند متعال مىفرمايد :
« وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ »
( عنكبوت : 43 ) ( سيوطى ، بى تا ، ج 2 ، ص 625 ) . ابو على مىگويد ، دليل حفص در كسر لام و اختصاص آيه به عالِم و دانشمندان از آن نظر است كه دانشمند وقتى در خلقت آسمانها و زمين و اختلاف زبانها نظر افكنده با همين مشاهدات براى خداشناسى استدلالى مىكند كه از قدرت جاهل خارج است ( ابوعلى فارسى ، 1404 ق ، ج 5 ، ص 445 ) .
ب . ساير قراء « لِّلْعَالَمِينَ » به فتح لام دوم خوانده اند ( ابوالعلاء عطار ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 613 ) . « لِّلْعَالَمِينَ » جمع « عالَم » و به معناى همه موجودات و مخلوقات است . طرفداران