كه در ادامه جمله آمده است دليل قرائت « ضَرًّا » به فتح ضاد مىدانند ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 672 ) .
طبرى نيز سياق آيات را مؤيد قرائت مشهور دانسته و مىنويسد : « وأعجب القراءتين إلى الفتح فى الضاد فى هذا الموضع بقوله : أَوْ أَرادَ بِكُمْ نَفْعاً فمعلوم أن خلاف النفع الضَّر ، وإن كانت الأخرى صحيحا معناه » ( طبرى ، 1412 ق ، ج 26 ، ص 49 )
ب . حمزه و كسايى « ضُرًّا » به ضم ضاد خوانده اند ( ابوالعلاء عطار ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 662 ) . « ضُرًّا » به ضمّ ضاد به معنى بدى حال آمده است : « الضُرَّ : سوء الحال » ( ابن سكيت ، 1970 م ، ج 1 ، ص 34 ) خداوند متعال مىفرمايد :
« فَكَشَفْنا ما بِهِ مِنْ ضُرٍّ »
( انبياء : 84 ) .
عده اى هر دو واژه را به يك معنا مىدانند . سمين حلبى مىنويسد : « كلمات الضَّرُّ والضُرُّ والضَّرر به معناى سوء حال است كه در نفس به علت كمى علم و فضل و عفت است و در بدن به علت فقدان عضو مىباشد و در حالت ظاهر سوء حال از فقر مىباشد ( عكبرى ، 1403 ق ، ج 1 ، ص 464 ؛ سمين حلبى ، 1417 ق ، ج 2 ، ص 374 ) . ابوعلى فارسى مىگويد : هر چند جايز است اين دو واژه به ضم و فتح ضاد به يك معنا باشد ، اما بهتر است « ضَرًّا » را به معناى ضد نفع و « ضُرًّا » را به معناى بدحالى بدانيم ( ابوعلى فارسى ، 1404 ق ، ج 6 ، ص 202 ) . ابوحيان هر دو واژه را به يك معنا دانسته است ( ابوحيان اندلسى ، 1420 ق ، ج 9 ، ص 488 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « ضَرًّا » را به دو وجه « ضَرًّا » و « ضُرًّا » قرائت كرده اند . سياق كلمات قرينه اى بر تقويت قرائت مشهور است .
4 .
( وَ قالَ ارْكَبُوا فِيها بِسْمِ اللَّهِ مَجْراها وَ مُرْساها إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَحِيمٌ )
( هود : 41 )
« و [ نوح ] گفت : « در آن سوار شويد . به نام خداست روانشدنش و لنگر انداختنش ، بى گمان پروردگار من آمرزنده مهربان است » .
واژه « مَجْرَاهَا » به دو وجه « مَجْرَاهَا » و « مُجْرَاهَا » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « مَجْرَاهَا » به فتح ميم و كسر راء است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 288 ) . واژه « مَجْرَاهَا » به فتح ميم ، مصدر ميمى از فعل « جرى ، يجرى » به معناى حركت كشتى و جريان و سير است . طرفداران قرائت مشهور به سياق آيات استناد نموده و مىگويند : در