3 . برخى علت اختيار اين وجه از قرائت را فعل « اغْتَرَفَ » مىدانند . كسايى مىگويد : اگر به جاى « اغْتَرَفَ » ، فعل « غرف » بود ، من قرائت « غَرْفَةً » به فتح غين را اختيار مىكردم ( ابن منظور ، 2005 م ، ماده غرف ) . پس كسايى سياق كلمات را علت اختيار قرائت مشهور مىداند .
ب . ابن كثير ، ابوعمرو و نافع « غَرْفَةً » به فتح غين خوانده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 230 ) . در اين وجه از قرائت « غَرْفَةً » مصدر و مفعول مطلق است به معناى مرَّة واحدة و مفعول به محذوف است . طرفداران اين وجه از قرائت به سخن ابوعمرو استناد مىكنند كه مىگويد : « ما كان باليد فهو الغَرفة و ما كان بالإناء فهو الغُرفة بالضم » ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 99 ؛ ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 140 ) .
با توجه به قرائت « غُرْفَةً » و « غَرْفَةً » مىتوان گفت : مطالعه و بررسى كتب لغت نشان مىدهد لغت پژوهان چندان تمايلى به تفاوت گذاشتن بين اين دو كلمه نداشته و تا حدودى معتقدند « غُرْفَةً » و « غَرْفَةً » دو لغتند و از نظر معنايى با هم تفاوتى ندارند ( ابن منظور ، 2005 م ؛ جوهرى ، 1990 م ؛ زبيدى ، 1414 ق ؛ فراهيدى ، 1409 ق ، ماده غرف ) . برخى از مفسرين نيز با لغت پژوهان هم رأيند و اين دو واژه را به يك معنا مىدانند ( طوسى ، بى تا ، ج 2 ، ص 294 ) . در كتب لغت پس از بيان اين كه اين دو واژه مىتواند به يك معنا باشد ، با الفاظ « قيل » و « يقال » معانى كه در مورد اين دو واژه و تفاوت آنها بيان شده است ، مطرح مىشود . جوهرى مىگويد : « الغَرْفَةُ والغُرْفَة : ما غُرِف ، وقيل : الغَرْفة المرَّة الواحدة ، والغُرْفة ما اغْتُرِف » به نظر مىرسد قاريان قرآن كريم اولين كسانى باشند كه بين واژه « غُرْفَةً » و « غَرْفَةً » تفاوت قائل شده اند ؛ زيرا هيچ يك از مفسران در تفاوت اين دو واژه به قول لغت پژوهان استناد نكرده و همه اقوال قاريان را مورد بررسى قرار داده و نتيجه گرفته اند بين اين دو كلمه تفاوت است حتى در كتب لغت نيز به اقوال قاريان استناد شده است .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : از ديدگاه قراء « غُرْفَةً » و « غَرْفَةً » با هم متفاوتند . اولين تفاوت اين است كه « غَرْفَةً » مصدر مرّة است ولى « غُرْفَةً » اسم است و نام آن مقدار آبى است كه در دست قرار مىگيرد ، اين قول به كسايى و ابوعبيد منسوب است ( ابوالفتوح رازى ، 1408 ق ، ج 3 ، ص 369 ) . با توجه به تفاوتى كه بين اين دو واژه است ، برخى از مفسران و قراء با تكيه بر سياق كلام قرائت به ضم را ترجيح مىدهند . طبرسى به دليل جمله
« فَشَرِبُوا مِنْهُ »
قرائت