و « غى » به معناى خطا رفتن است . كلمه « رشد » در آيه شريفه ، مفعول له و يا مفعول به است ( طباطبايى ، 1417 ق ، ج 13 ، ص 342 )
به نظر مىرسد قرائت مشهور هماهنگ با سياق آيات است ، زيرا در آيات قبل و بعد كلمات آخر با سكون حرف دوم قرائت شده اند
« وَ عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً »
( كهف ، 65 ) و
« قالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْراً »
( كهف : 67 ) ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 422 ) .
ب . ابوعمرو « رَشَدَا » خوانده است ( قلانسى ، 1404 ق ، ص 419 ) . طرفداران قرائت « رَشَدَا » به آيه
« وَ أَنَّا مِنَّا الْمُسْلِمُونَ وَ مِنَّا الْقاسِطُونَ فَمَنْ أَسْلَمَ فَأُولئِكَ تَحَرَّوْا رَشَداً »
( جن : 14 ) استناد مىكنند كه در پايان آيه همه قراء « رَشَدَا » خوانده اند و در اين آيه هم كه واژه « رَشَدَا » پايان آيه است ، به فتح شين و راء خوانده است ( ابن ابى مريم ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 789 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژه « رُشْدًا » را به دو وجه « رُشْدًا » و « رَشَدَا » خوانده اند . « رُشْدًا » و « رَشَدَا » هر دو به يك معنا هستند هر چند كه برخى سعى كرده بين اين دو واژه تفاوت بگذارند . سياق آيات مؤيد و مرجح قرائت مشهور است ؛ زيرا كلمات پايان آيات قبل و بعد به سكون حرف دوم خوانده شده اند .
3 .
( سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ شَغَلَتْنا أَمْوالُنا وَ أَهْلُونا فَاسْتَغْفِرْ لَنا يَقُولُونَ بِأَلْسِنَتِهِمْ ما لَيْسَ فِي قُلُوبِهِمْ قُلْ فَمَنْ يَمْلِكُ لَكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً إِنْ أَرادَ بِكُمْ ضَرًّا أَوْ أَرادَ بِكُمْ نَفْعاً بَلْ كانَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيراً )
( فتح : 11 )
« برجاىماندگانِ باديهنشين به زودى به تو خواهند گفت : « اموال ما و كسانمان ما را گرفتار كردند ، براى ما آمرزش بخواه . » چيزى را كه در دلهايشان نيست بر زبان خويش مىرانند . بگو : « اگر خدا بخواهد به شما زيانى يا سودى برساند چه كسى در برابر او براى شما اختيار چيزى را دارد ؟ بلكه [ اين ] خداست كه به آنچه مىكنيد همواره آگاه است » .
كلمه « ضَرًّا » به دو وجه « ضَرًّا » و « ضُرًّا » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « ضَرًّا » به فتح ضاد است ( ابن خلف ، 1409 ق ، ص 413 ) . ( ضرّ ) خلاف نفع است ، و در قرآن آمده است :
« ما لا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَ لا نَفْعاً »
( طه : 89 ) كه ضرّ و نفع در مقابل هم آمده است . طرفداران قرائت مشهور به سياق كلمات استناد نموده و واژه « نَفْعًا » را