تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 378

مساهمون:

ص٣٧٨
1 .
( فَلَمَّا فَصَلَ طالُوتُ بِالْجُنُودِ قالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُمْ بِنَهَرٍ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَ مَنْ لَمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ فَلَمَّا جاوَزَهُ هُوَ وَ الَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ قالُوا لا طاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجالُوتَ وَ جُنُودِهِ قالَ الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا اللَّهِ كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ وَ اللَّهُ مَعَ الصَّابِرِينَ )
( بقره : 249 ) « و چون طالوت با لشكريان [ خود ] بيرون شد ، گفت : « خداوند شما را به وسيله رودخانه‌اى خواهد آزمود . پس هر كس از آن بنوشد از [ پيروان ] من نيست ، و هر كس از آن نخورد ، قطعاً او از [ پيروان ] من است ، مگر كسى كه با دستش كفى برگيرد . پس [ همگى ] جز اندكى از آنها ، از آن نوشيدند . و هنگامى كه [ طالوت ] با كسانى كه همراه وى ايمان آورده بودند ، از آن [ نهر ] گذشتند ، گفتند : « امروز ما را ياراى [ مقابله با ] جالوت و سپاهيانش نيست . » كسانى كه به ديدار خداوند يقين داشتند ، گفتند : « بسا گروهى اندك كه بر گروهى بسيار ، به اذن خدا پيروز شدند ، و خداوند با شكيبايان است » . كلمه « غُرْفَةً » به دو وجه « غُرْفَةً » و « غَرْفَةً » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور « غُرْفَةً » به ضم غين است ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 187 ) . « غُرْفَةً » اسم به معناى آب است . كتب احتجاج قراءات دلايل ذيل را علت اختيار اين وجه از قرائت ذكر كرده اند : 1 . در تفسير اين آيه شريفه آمده است : « إلا من اغترف كفاً من ماء » و بنا بر اين سخن « غُرْفَةً » به ماء تفسير شده است ، پس بايد « غُرْفَةً » با ضم غين خوانده شود ؛ زيرا « غُرْفَةً » با ضم به معناى ماء است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 140 ) . 2 . جمله « فَشَرِبُواْ مِنْهُ » دلالت بر نوشيدن آب دارد ؛ پس اين واژه بايد با ضم غين خوانده شود تا به معناى آب باشد ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 304 ) . يعنى قرائت مشهور هماهنگ با سياق جملات است .