زمانى كه اين غرض واحد استخراج گردد ، سعى علامه طباطبايى ، بر اين است كه در شقوق مختلف و احتمالهاى متعدد ، همان راهى را برگزيند كه غرض سوره آن را تأييد مىكند و با آن سازگار است . بنابراين نگاه مجموعى به كل سوره از مبانى استفاده از سياق خواهد بود .
2 - 1 - 4 - 4 . سياق آيات
هر يك از سورههاى قرآن اغلب از مقطعهاى متعددى تشكيل شده است كه آيات يك مقطع داراى معانى و مبانى مرتبطى هستند ، مجموع اين مقطعها و نصوص غرض و هدف اصلى سوره را بيان مىكنند . دكتر محمد دراز در عباراتى بسيار زيبا وحدت سوره را كه از ارتباط آيات يك مقطع و ارتباط مقطعها به دست مىآيد به ارتباط اعضاى بدن انسان تشبيه مىكند كه هر يك از اعضا با ارتباطى كه دارند حيات فرد را ممكن مىسازند . وى مىنويسد : « لماذا نقول : إن هذه المعانى تنتسق فى السورة كما تنتسق الحجرات فى البيان ؟ لا . بل إنها لتلتحم فيها كما تلتحم الاعضاء فى جسم الإنسان ، فبين كل قطعة وجارتها رباط موضعى من أنفسهما ، كما يلتقى العظمان عند المفصل ، و من فوقهما تمتد شبكة من الوشائح تحيط بهما عن كثب ، كما يشتبك العضوان بالشرايين والعروق والأعصاب ، و من وراء ذلك كله يسرى فى جملة السورة اتجاه معين ، وتؤدى بمجموعها غرضاً خاصاً كما يأخذ الجسم قواماً واحداً ، ويتعاون بجملته على أداء غرض واحد ، مع اختلاف وظائفه العضوية » ( دراز ، 1405 ق ، ج 1 ، ص 155 ) . بنابراين ارتباط آيات يك مقطع ارتباطى سيستماتيك و پوياست كه هدف اصلى سوره را دنبال مىكند . با وجود اين ارتباط و تناسبى كه بين آيات يك مقطع وجود دارد مىتوان گفت : سياق آيات به تعدادى از آيات يك سوره گفته مىشود كه داراى موضوع و غرض يكسانى است و در كل با وحدت كلى سوره هماهنگ و متناسب است . به بيان ديگر سياق آيات ، جزئى از سياق سوره است . سياق آياتى كه كمتر از يك جمله اند و همراه با كلمات پيشين و پسين يك جمله را تشكيل مىدهند ، در حكم سياق كلمهها هستند ؛ اما آن دسته از آيات كه يك جمله و يا بيش از يك جمله اند ، سياق آنها در حكم سياق جملات است و اصل قرينه بودن آنها پذيرفته شده و غير قابل ترديد است ؛ ولى شايان ذكر است كه تحقق سياق آيات و جملات منوط به دو شرط ارتباط صدورى و موضوعى است .
به عنوان مثال آيههايى كه در مورد نفقه ، ربا و قرض در سوره بقره آمده است با آنكه هر يك غرض و موضوع خاصى دارد ، امّا همه در يك غرض و سياق جمع مىشوند و آن ، حفظ اموال و