قابل ذكر است در تحقيق حاضر ، گاهى سياق با دو عنوان كلى سياق لفظى و سياق معنوى بيان شده است كه مراد از سياق لفظى ، تشابه ظاهرى الفاظ بدون توجه به معنا است و منظور از سياق معنوى ، هماهنگى سخن با معنايى است كه از نظم كلمات ، جملات و آيات به دست مىآيد .
2 - 1 - 5 . اركان سياق قرآنى
سياق كلمات كه از كنار هم قرار گرفتن دو يا چند كلمه در ضمن يك جمله پديد مىآيد از قوى ترين قراين سياقى است و تأثير آن در معنا و ظهور واژهها منوط به هيچ شرطى نيست ؛ زيرا مجاورت كلمات در يك جمله همواره از صدور جمله از گوينده ناشى مىشود و تعدد موضوع براى يك جمله نيز امكان ندارد ؛ ولى در جملهها و آيهها تحقق سياق معتبر و مؤثر در معنا و ظهور كلام وابسته به سه شرط است كه در اين تحقيق اين سه شرط را اركان سياق مىناميم كه در صورت عدم وجود يكى از اركان سياق ، سياق محقق نمىشود .
2 - 1 - 5 - 1 . وحدت نزول
در تفسير آيات و جملههاى قرآن كريم اگر احراز شود كه آيات همه سورههاى قرآن ، چه سورههاى كوچك و چه سورههاى بزرگ ، به همين ترتيبى كه اكنون در مصحف است ، يك جا و با هم نازل شده است ، ارتباط صدورى در همه آيات اثبات مىشود ، ولى اگر ترتيب ياد شده اثبات نشود و احتمال رود در مواردى آيات و يا جملههاى يك آيه در قرآن كنونى بر خلاف ترتيب نزول قرار گرفته باشند ، وحدت نزول و ارتباط صدورى مورد ترديد است و بايد ارتباط صدورى و پيوستگى در نزول اين آيات اثبات شود و اگر ثابت نشود براى فهم آيات نمىتوان به سياق تكيه كرد ( رجبى ، 1387 ش ، ص 104 ) .
بنابراين زمانى ميان جملات و آيات قرآن كريم قرينه سياق برقرار است كه جملات و آيات پيوستگى در نزول داشته باشند ؛ اما اگر به صورت پراكنده و گسسته نازل شده و آنها را در كنار هم قرار داده باشند ميان آنها سياقى كه بتواند از نوع قرينه پيوسته لفظى باشد ، برقرار نخواهد بود ( بابايى و ديگران ، 1381 ش ، ص 128 - 129 ) .
در بسيارى از سورههاى قرآن ، به ويژه سورههاى كوچك ، دليلى بر پراكنده نازل شدن آيات و اين كه ترتيب فعلى آيات و جملهها بر خلاف ترتيب نزول باشد ، وجود ندارد ولى در برخى از سورهها