2 - 1 - 4 - 3 . سياق سوره
هر سوره از قرآن كريم داراى يك محور و هدف اصلى است كه هر يك از مقطعها و مضامينى را كه در سوره مطرح مىشود ، تحت پوشش قرار مىدهد . علامه طباطبايى در ابتداى هر سوره ، ضمن بيان يك غرض واحد براى آن سوره ، از اين غرض به عنوان يك مفهوم سايه افكن بر تمام سوره استفاده مىنمايند .
از ديدگاه دكتر محمد عبدالله دراز اگر كسى سوره اى را بررسى كند و قدم به قدم به تتبع در آن بپردازد و چگونگى آغاز و پايان آن را مطالعه نمايد از مشاهده چگونگى احوال و تعادل ميان سوره و تلاقى اركان آن ، ائتلاف و تناسب ميان معانى و مبانى آن را در مىيابد ، گويى كه آن سوره در يك زمان نازل شده است ( دراز ، 1405 ق ، ج 1 ، ص 144 ) .
سيد قطب در تفسير خود به سياق سوره توجه خاصى داشته است و در مقابل هر سوره وحدت موضوعى و سياق كلى آن را بيان مىكند . مثلا در ابتدا تفسير سوره بقره مىگويد : « هر كه در ظلال قرآن زندگى كند مىبيند كه هر سوره اى از سورههاى آن شخصيت خاص و جداگانه اى دارد ؛ اين شخصيت روحى دارد كه قلب با آن زنده است درست مثل اينكه با روح موجودى با ويژگىهاى خاص آن زندگى كند و در مىيابد كه هر سوره داراى يك موضوع اصلى يا چند موضوع اصلى است كه همه به يك محور متصلند ؛ اين ويژگى كلى همه سورههاى قرآن است و سورههاى طولانى مانند اين سوره نيز از آن مستثنى نيستند » ( سيد بن قطب ، 1412 ق ، ج 1 ، ص 27 - 28 ) .
علامه طباطبايى پيش از ورود به مبحث آيات ، بحث غرض سوره را مطرح مىكند تا مدلول آيات سوره را در پرتو اين غرض ، كشف نموده و توضيح دهد . آيت الله جوادى آملى به عنايت علامه به سياق سوره اشاره نموده و مىگويند : ايشان معتقدند آيات يك سوره داراى نوعى ارتباط و پيوستگى هستند كه در ميان سورههاى مختلف و يا أجزاء آنها وجود ندارد و از آنجايى كه وحدت و يگانگى يك سخن بسته به يگانگى هدف و منظورى است كه از آن در نظر گرفته شده است ، بنابراين هر يك از سورههاى قرآن ، هدف و منظور ويژه اى را دنبال مىكنند و پيام واحدى دارند ( جوادى آملى ، 1387 ش ، ج 16 ، ص 422 ) .