است ( ابوعلى فارسى ، 1404 ق ، ج 6 ، ص 337 ) . اين بدان معناست كه خداوند مىداند ، پيامبر ( ص ) و جمعى از مؤمنان كمتر از دو سوم شب و كمتر از نصف شب و كمتر از يك سوم شب را بيدارند و به تهجد مىپردازند .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء واژههاى « نِصْفَهُ » و « ثُلُثَهُ » را به دو وجه « نِصْفَهُ » « ثُلُثَهُ » و « نِصْفِه » « ثُلُثِه » خوانده اند . منابع احتجاج قراءات و مفسران قرآن كريم ، قرائت مشهور را هماهنگ با سياق سوره مىدانند . اين مورد شايد از موارد نادرى است كه نشان مىدهد منابع احتجاج قراءات به كل سوره و اهداف مطرح در آن توجه داشته اند . در اين مورد سياق سوره و موضوع مطرح در آن هماهنگ با قرائت مشهور و رد قرائت غير مشهور است . قرائت به نصب با محتواى آغازين سوره تناسب كامل دارد . در حقيقت آن چه به آن امر شده عبارت است از : قيام نيمى از شب « نِصْفَهُ » و يا قيام زمانى كمتر از نيمى از شب « أَوِ انقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا » كه اشاره به « ثُلُثَهُ » دارد و يا قيام زمانى بيشتر از نيمى از شب « أَوْ زِدْ عَلَيْهِ » كه اشاره به « أَدْنَى مِن ثُلُثَى » دارد . اما قرائت به كسر با محتواى آغازين سوره تناسب ندارد ؛ زيرا قرائت به كسر ، شامل قيام در شب كمتر از ثلث شب هم مىشود ؛ اما در آغاز سوره اشاره اى به كمتر از ثلث نشده است و تنها به مقدارى كمتر از نصف اشاره شده است . حال اگر مانند طبرى هر دو قرائت را صحيح دانسته و به آنها ملتزم باشيم ، اختلاف در زمان بيدارى شب ، نوعى تخفيف و آسانى براى پيامبر است كه به هر مقدارى بخواهد شب زنده دارى كند و از آن جا كه پيامبر الگو و اسوه است مردم هم در قيام شب به قدر وسع و طاقت خويش عمل كنند .
3 - 2 - 3 . اختلاف قرائت در وزن اسم
برخى از كلمات با وجودى كه از يك ريشه اند بر وزنهاى مختلفى قرائت شده اند كه در برخى موارد هر دو وزن به يك معنا هستند و گاهى اختلاف در وزن سبب اختلاف در معنا نيز مىشود . در بيست و يك آيه اختلاف قرائت در وزن اسم مشاهده مىشود كه سياق در اختيار يك وجه قرائى نقش دارد . در دوازده آيه قرائت مشهور ، در پنج آيه قرائت غير مشهور ، و در چهار آيه هر دو وجه قرائى متناسب با سياق است .