دست رفته در نظر مىگيرند ، فديه ناميده مىشود و در آيه پس از ذكر فديه ، به منظور بيان نوع آن ، كلمه طعام به عنوان بدل ذكر شده است . در اين قرائت كلمه فديه مبتدا و خبر آن محذوف است « فعليه فدية » . در قرائت جمهور ، « مِسْكِينٍ » به صيغه مفرد خوانده شده است ؛ زيرا اين واژه مفرد نكره اى است كه بر معناى جمع دلالت دارد و از طرفى چون لفظ « فِدْيَةٌ » مفرد است « مِسْكِينٍ » نيز مفرد آمده است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 283 ) .
ب . نافع و ابن عامر « فدية طعام مساكين » خوانده اند . « فِدْيَة » را به « طَعَامِ » اضافه و « مساكِينٍ » را به صورت جمع قرائت كرده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 226 ؛ ابن خلف ، 1409 ق ، ص 216 ) . در اين وجه از قرائت طعامى كه در قبال افطار روزه ، به فقير داده مىشود ، فديه ناميده و آن را به طعام اضافه كرده اند . اضافه فديه به طعام از نوع اضافه بعض به كل است . و علت قرائت « مساكِينٍ » به صيغه جمع واژه « أَيَّامًا » در آغاز آيه است كه در باره فديه روزهايى بحث مىكند كه اشخاص نتوانسته اند روزه بگيرند . با تصور چنين فرضى كلمه « مساكِينٍ » با صيغه جمع به كار مىرود نه مفرد ؛ زيرا تقدير آيه چنين مىشود : « و على الذين يطيقونه فدية أيام يفطر فيها إطعام مساكين » ، سپس ايام حذف و طعام جايگزين آن مىشود . دليل ديگر اين كه چون در آيه لفظ
« الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ »
به صورت جمع به كار رفته است ، نتيجه مىگيريم براى هر فرد ، اطعام يك مسكين در نظر گرفته شده است . بنابراين فديه چند نفر « الَّذِينَ » به صورت جمع « إطعام مساكين » مىباشد ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 282 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : طرفداران قرائت مشهور ، هماهنگى با سياق كلمات را علت قرائت « مِسْكِينٍ » به وجه مفرد مىدانند . همچنين طرفداران قرائت « مساكِينٍ » به وجه جمع نيز سياق كلمات و جملات را مؤيد قرائت خود دانسته و مىگويند : با توجه به واژه « أَيَّامًا » در جمله اول
« أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ فَمَنْ كانَ مِنْكُمْ مَرِيضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ »
كه جمع است ، بهتر است در جمله دوم « مساكِينٍ » به صورت جمع خوانده شود ، همچنين كلمه « الَّذِينَ » نيز دلالت بر