« خداوند به شما در باره فرزندانتان سفارش مىكند : سهم پسر ، چون سهم دو دختر است . و اگر [ همه ورثه ، ] دختر [ و ] از دو تن بيشتر باشند ، سهم آنان دو سوم ما ترك است و اگر [ دخترى كه ارث مىبرد ] يكى باشد ، نيمى از ميراث از آنِ اوست ، و براى هر يك از پدر و مادر وى [ متوفى ] يك ششم از ما تَرك [ مقرّر شده ] است ، اين در صورتى است كه [ متوفّى ] فرزندى داشته باشد . ولى اگر فرزندى نداشته باشد و [ تنها ] پدر و مادرش از او ارث برند ، براى مادرش يك سوم است [ و بقيّه را پدر مىبرد ] و اگر او برادرانى داشته باشد ، مادرش يك ششم مىبرد ، [ البته همه اينها ] پس از انجام وصيّتى است كه او بدان سفارش كرده يا دينى [ كه بايد استثنا شود ] . شما نمى دانيد پدران و فرزندانتان كدام يك براى شما سودمندترند . [ اين ] فرضى است از جانب خدا ، زيرا خداوند داناى حكيم است »
كلمه « وَاحِدَةً » به دو وجه « وَاحِدَةً » و « وَاحِدَةٌ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « وَاحِدَةً » به نصب است ( دانى ، 2005 م ، ص 471 ؛ قمحاوى ، 1427 ق ، ص 51 ) . فعل « كانَت » در قرائت مشهور فعل ناقصه است كه اسم آن ضمير مستتر و كلمه « وَاحِدَةً » منصوب و خبر آن است . اين وجه از قرائت هماهنگ با سياق نحوى جملات است ؛ زيرا در جمله قبل
« فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ »
كلمه « نِسَاءً » منصوب و خبر است ، پس كلمه « وَاحِدَةً » نيز اگر منصوب خوانده شود با سياق جمله قبل هماهنگ است ؛ زيرا در جمله
« فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ »
خداوند ، حكم ميراث جماعت دختران را بيان مىكند و در اين جمله
« وَ إِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ »
حكم ميراث يك دختر را بيان مىكند ؛ پس اعراب « وَاحِدَة » بايد مانند اعراب « جماعة » باشد ؛ زيرا قبل از هر دو آنها « كان » وجود دارد ( ابو على فارسى ، 1404 ق ، ج 3 ، ص 136 ؛ مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 378 ) . نحاس نيز به علت هماهنگى اعراب « وَاحِدَةً » به نصب با اعراب « نِسَاءً » قرائت جمهور را نيكو دانسته و مىگويد : « هذه قراءة حسنة » ( نحاس ، 1421 ق ، ج 1 ، ص 203 ) . زجاج هر دو وجه قرائت را صحيح مىداند ؛ اما قرائت به نصب را به علت هماهنگى با سياق جمله قبل اختيار كرده و مىگويد : « أن النصب عندى أجود بكثيرٍ ، لأن قوله