ب . ابن كثير « يُوعَدُونَ » با ياء خوانده است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 376 ) . قرائت « يُوعَدُونَ » با ياء خبر از متقين به وجه غائب است و هماهنگ با سياق آيه قبل :
« وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ غَيْرَ بَعِيدٍ »
( ق : 31 ) است كه به لفظ غائب از متقين سخن گفته مىشود ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 678 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « تُوعَدُونَ » را به دو وجه « تُوعَدُونَ » و « يُوعَدُونَ » خوانده اند ؛ قرائت ابن كثير هماهنگ با سياق آيات است .
66 .
( وَ اللَّهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ فِي الرِّزْقِ فَمَا الَّذِينَ فُضِّلُوا بِرَادِّي رِزْقِهِمْ عَلى ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَهُمْ فِيهِ سَواءٌ أَ فَبِنِعْمَةِ اللَّهِ يَجْحَدُونَ )
( نحل : 71 )
« و خدا بعضى از شما را در روزى بر بعضى ديگر برترى داده است . و [ لى ] كسانى كه فزونى يافتهاند ، روزىِ خود را به بندگان خود نمىدهند تا در آن با هم مساوى باشند . آيا باز نعمت خدا را انكار مىكنند » .
فعل « يَجْحَدُونَ » به دو وجه « يَجْحَدُونَ » و « تَجْحَدُونَ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « يَجْحَدُونَ » با ياء است ( دمياطى ، 1407 ق ، ص 279 ) . قرائت با ياء خبر از كفار است ؛ زيرا مسلمانان به انكار نعمتهاى خداوند وصف نمىشوند . مستند قرائت « يَجْحَدُونَ » با ياء سياق آيات است ؛ آيه بعد :
« وَ اللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَزْواجِكُمْ بَنِينَ وَ حَفَدَةً وَ رَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَتِ اللَّهِ هُمْ يَكْفُرُونَ »
( نحل : 72 ) به وجه غائب تلاوت شده است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 392 ) . همچنين سياق جملات متصل به جمله مورد بحث به لفظ غائب بيان شده است
« فَمَا الَّذِينَ فُضِّلُوا بِرَادِّي رِزْقِهِمْ عَلى ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَهُمْ فِيهِ سَواءٌ »
؛ بنابراين سياق جملات مؤيد قرائت به وجه غائب است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 39 ) .
ب . عاصم به روايت شعبه « تَجْحَدُونَ » با تاء خوانده است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 204 ) . قرائت با تاء بنا بر تقدير « يا محمد قل أفبِنعمَة الله أى بهذه الأشياء التى ذكرها تجحدون » است و