فعل « تَفْعَلُونَ » به دو وجه « تَفْعَلُونَ » و « يَفْعَلُونَ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « تَفْعَلُونَ » با تاء خطاب است ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 487 ) . « تَفْعَلُونَ » خطاب به رسول خدا ( ص ) و امت ايشان است ، به عبارتى ديگر مىتوان گفت خطاب به همه است . طرفداران قرائت مشهور سياق جملات را گواه قرائت خود مىدانند . جمله « وَتَرَى الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَةً » خطاب به رسول خدا و مراد همه مردم است و قرائت « تَفْعَلُونَ » جمله « إِنَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَفْعَلُونَ » را هماهنگ با سياق جملات خواهد نمود ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 169 )
ب . ابن كثير ، ابوعمرو و ابن عامر « يَفْعَلُونَ » با ياء غيبت خوانده اند ( ابن خلف ، 1409 ق ، ص 355 ) . علت قرائت با ياء را هماهنگى با آيه قبل
« وَ كُلٌّ أَتَوْهُ داخِرِينَ »
( نمل : 87 ) دانسته اند كه به لفظ غيبت است ( ابن ابى مريم ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 974 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « تَفْعَلُونَ » را به دو وجه « تَفْعَلُونَ » و « يَفْعَلُونَ » قرائت كرده اند . منابع احتجاج قراءات سياق جملات را مؤيد قرائت مشهور « تَفْعَلُونَ » و سياق آيات را مؤيد قرائت با ياء « يَفْعَلُونَ » مىدانند .
28 .
( وَ هُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ وَ يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئاتِ وَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ )
( شورى : 25 )
« و اوست كسى كه توبه را از بندگان خود مىپذيرد و از گناهان درمىگذرد و آنچه مىكنيد مىداند » .
فعل « تَفْعَلُونَ » به دو وجه « تَفْعَلُونَ » و « يَفْعَلُونَ » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « تَفْعَلُونَ » با تاء خطاب است ( ابوالقاسم هذلى ، 1428 ق ، ص 633 ) . قرائت با تاء ، خطاب به همه حاضران و غائبان و التفات از غيبت به خطاب است .
ب . ابن كثير ، ابن عامر ، ابوعمرو ، نافع و شعبه « يَفْعَلُونَ » با ياء خوانده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 367 ) . قرائت با ياء خبر از بندگان خداوند متعال است كه در آيه به وجه غائب از آنها سخن گفته است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 251 ) . مكى و طبرى به علت تناسب قرائت « يَفْعَلُونَ » با سياق جملات قرائت مذكور را اختيار نموده اند . طبرى مىنويسد : « والصواب