بيان شده و اگر « تَقُولُونَ » نيز با تاء قرائت شود ، جملات در سياق واحدى قرار مىگيرند . قرائت « تَقُولُونَ » با تاء با سياق آيات نيز تناسب بيشترى دارد ، در آيه قبل خداوند متعال مىفرمايد :
« قُلْ أَ تُحَاجُّونَنا فِي اللَّهِ وَ هُوَ رَبُّنا وَ رَبُّكُمْ وَ لَنا أَعْمالُنا وَ لَكُمْ أَعْمالُكُمْ وَ نَحْنُ لَهُ مُخْلِصُونَ »
( بقره : 139 ) در اين آيه تمام جملات با لفظ خطاب بيان شده اند . بنابراين سياق آيات و جملات مؤيد قرائت مشهور است .
15 .
( قُلْ لَوْ كانَ مَعَهُ آلِهَةٌ كَما يَقُولُونَ إِذاً لَابْتَغَوْا إِلى ذِي الْعَرْشِ سَبِيلًا )
( اسراء : 42 )
« بگو : « اگر - چنان كه مىگويند - با او خدايانى [ ديگر ] بود ، در آن صورت حتماً در صدد جستن راهى به سوى [ خداوند ، ] صاحب عرش ، برمىآمدند »
فعل « يَقُولُونَ » به دو وجه « يَقُولُونَ » و « تَقُولُونَ » قرائت شده است :
الف . ابن كثير و حفص « يَقُولُونَ » با ياء خوانده اند ( ابن مجاهد ، 1988 م ، ص 381 ) . اين وجه قرائى خطاب رسول خدا به مؤمنان است در آن چه كه مشركان مىگويند پس ضمير در « يَقُولُونَ » به مشركان بر مىگردد ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 405 ) . مستند قراء در قرائت به وجه غائب سياق آيات قبل است كه فعل « لِيَذَّكَّرُواْ » و « يَزِيدُهُمْ » در آيه
« وَ لَقَدْ صَرَّفْنا فِي هذَا الْقُرْآنِ لِيَذَّكَّرُوا وَ ما يَزِيدُهُمْ إِلَّا نُفُوراً »
( اسراء : 41 ) به وجه غائب خوانده شده است ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 2 ، ص 48 ) .
ب . ساير قراء « تَقُولُونَ » با تاء قرائت كرده اند ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 307 ) . كسانى كه با تاء خوانده اند خطاب پيامبر به مشركان است به تقدير « قُل لهم يا محمد لو كان معه آلهة كما تقولون » ( ابن ابى مريم ، 1414 ق ، ج 2 ، ص 759 ) . طرفداران قرائت با تاء به آيه
« أَ فَأَصْفاكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِينَ وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلائِكَةِ إِناثاً إِنَّكُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِيماً »
( اسراء : 40 ) استناد مىكنند و سياق آيات را مؤيد قرائت خود مىدانند ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 405 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء فعل « يَقُولُونَ » را به دو وجه « يَقُولُونَ » و « تَقُولُونَ » قرائت كرده اند . طرفداران هر دو وجه قرائى به سياق آيات استناد مىكنند .
16 .
( سُبْحانَهُ وَ تَعالى عَمَّا يَقُولُونَ عُلُوًّا كَبِيراً )
( اسراء : 43 )