تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 150

مساهمون:

ص١٥٠
استخوان‌هاى پوسيده و اتصال آن‌ها به يكديگر براى برگشت به حالت اول را به بنده اش نشان مىدهد . طرفداران قرائت « نُنشِزُهَا » به جمله قبل « وَانظُرْ إِلَى العِظَامِ » و جمله بعد « ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا » استناد نموده و مىگويند : « جمله « وَانظُرْ إِلَى العِظَامِ » قرائت « نُنشِزُهَا » را تأييد مىكند ؛ زيرا فعل « نُنشِزُهَا » به معناى انضمام و به هم پيوستن و جمع برخى از آن به بعض ديگر است و « العِظَامِ » خودش به حيات وصف نمىشود . در لغت گفته نمىشود « قد حى العظم » بلكه صاحب عظم ( استخوان ) به حيات وصف مىشود . جمله بعد « ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا » نيز دلالت دارد كه « العِظَامِ » قبل از قرار گرفتن لحم بر روى آن زنده نيست و بعد از قرار گرفتن گوشت بر آن زنده مىشود ( دانى ، 1408 ق ، ص 49 ؛ مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 310 - 311 ) . در صحيح بخارى روايتى از رسول خدا صلى الله عليه واله نقل شده است كه قرائت مشهور را تأييد مىكند : « نافع بن أبى نعيم عن إسماعيل بن حكيم ، عن خارجة بن زيد بن ثابت ، عن أبيه ، أن رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم قرأ : كَيْفَ نُنْشِزُها بالزاى » ( ابن كثير ، 1419 ق ، ج 1 ، ص 527 ) . ب . ابن كثير ، ابوعمرو و نافع « نُنشِرُهَا » با راء خوانده اند ( دانى ، 1930 م ، ص 82 ) . « نُنشِرُهَا » به معناى « نحييها » است . پس در قرائت « نُنشِرُهَا » خداوند متعال كيفيت زنده شدن مردگان و فرستادن روح در جسد براى زنده شدن را به بنده اش نشان مىدهد . طرفداران اين وجه از قرائت به جمله ماقبل استناد نموده و مىگويند : « جمله
« قالَ أَنَّى يُحْيِي هذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِها »
نشان مىدهد كه گوينده كلام در چگونگى زنده شدن مردگان شك داشته است و شك وى از چگونگى به هم پيوستن استخوان‌ها نبوده است ؛ بنابراين قرائت « نُنشِرُهَا » به معناى « نحييها » با سياق جملات هماهنگ است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 144 ) . مكى بن ابى طالب به سياق جمله « قَالَ أَنَّىَ يُحْيِى هَذِهِ اللّهُ بَعْدَ مَوْتِهَا » اين وجه از قرائت را اختيار مىكند ( مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 311 ) . طبرى نيز هر چند هر دو قرائت را صحيح مىداند ؛ اما با توجه به كلام طرفداران قرائت « نُنشِرُهَا » اين وجه از قرائت را با سياق كلام هماهنگ تر مىداند ( طبرى ، 1412 ق ، ج 3 ، ص 30 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : فعل « نُنشِزُهَا » به دو وجه « نُنشِزُهَا » و « نُنشِرُهَا » خوانده شده است . طرفداران هر دو وجه به سياق جملات استناد مىنمايند . به نظر مىرسد با