است
« إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَ كانُوا شِيَعاً لَسْتَ مِنْهُمْ فِي شَيْءٍ إِنَّما أَمْرُهُمْ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِما كانُوا يَفْعَلُونَ قال فارقوا أمير المؤمنين ع و صاروا أحزابا »
( قمى ، 1367 ش ، ج 1 ، ص 222 ) . اين روايت درصدد بيان قرائت آيه نيست بلكه يكى از مصاديق تفرقه در دين را بيان مىكند .
در روايتى ديگر امام عليه السلام در بيان مفهوم آيه مىفرمايند :
« حدثني أبي عن النضر بن سويد عن يحيى الحلبي عن معلى بن خنيس عن أبي عبد الله ع في قوله
« إِنَّ الَّذِينَ فَرَّقُوا دِينَهُمْ وَ كانُوا شِيَعاً »
قال فارقوا القوم و الله دينهم »
در اين جا امام اشاره اى به قرائت آيه ندارند بلكه ايشان تفريق از دين را ، روى گردانى و ترك دين مىدانند ( قمى ، 1367 ش ، ج 1 ، ص 222 ) .
بنابراين روايات ذيل آيه شريفه مؤيد قرائت « فارقوا » نيست بلكه تفسير آيه است .
2 .
( وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ )
( طور : 21 )
« و كسانى كه گرويده و فرزندانشان آنها را در ايمان پيروى كردهاند ، فرزندانشان را به آنان ملحق خواهيم كرد و چيزى از كار [ ها ] شان را نمىكاهيم . هر كسى در گرو دستاورد خويش است » .
فعل « اتَّبَعَتْهُمْ » به دو وجه « اتَّبَعَتْهُمْ » و « أتبَعنَاهُم » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « اتَّبَعَتْهُمْ » با همزه وصل است ( دانى ، 1930 م ، ص 203 ) . « اتَّبَعَتْهُمْ » فعل ثلاثى مزيد از باب افتعال است ، و واژه « ذُرِّيَّتُهُم » فاعل و مرفوع است ، يعنى ذريه ، پدران را در ايمان تبعيت كرده اند .
ب . ابوعمرو « أتبَعنَاهُم » به قطع الف خوانده است ( ابن مهران ، 1408 ق ، ص 351 ) . فعل « أتبَعنَاهُم » فعل ماضى از باب افعال است و فاعل آن ضمير « نا » و كلمه « ذُرِّيَّتَهُم » مفعول به و منصوب است . قرائت ابوعمرو خبر خداوند از خود است و هماهنگ با سياق جملات است ؛ زيرا در دو جمله بعد
« أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ »
و
« وَ ما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ »
فعل به وجه متكلم مع الغير به كار رفته است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 682 ) . همچنين اين وجه از قرائت با سياق آيات نيز هماهنگ است ، فعل در آيه قبل
« مُتَّكِئِينَ عَلى سُرُرٍ مَصْفُوفَةٍ وَ زَوَّجْناهُمْ بِحُورٍ عِينٍ »
( طور : 20 ) و